Jump to content

प्रोटो-इरानी भाषा

विकिपिडिया नं
नेपाललिपि परिक्षण: 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑁𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐥𑐬𑐶𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐥𑑁 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟: प्रोटो-इरानी भाषा 𑐟𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑄𑑋

प्रोटो-इरानी भाषा छगू पूनर्निमित भाय् ख। थ्व भाय् या नां सुनां नं मस्युसां थ्व भासं बुयावःगु थीथी भाय् हलिमय् खनेदु। थ्व भासं पूर्वी इरानी भाषा, पश्चिमी इरानी भाषा व अबर्गीकृत भाषात बुयावःगु दु।

ब्वथला

[सम्पादन]

सः पहः

[सम्पादन]
प्रोटो इन्दो युरोपियन[१]अभेस्तानPIEAv
*p→p*ph₂tḗr "father"pitar- "father"
*bʰ→b*bʰréh₂tēr "brother"bratar- "brother"
*t→t*túh₂ "thou"tū- "thou"
*d→d*dóru "wood"dāuru "wood"
*dʰ→d*dʰoHneh₂- "grain"dana- "grain"
*ḱ→s*déḱm̥t "ten"dasa "ten"
*ǵ→z*ǵónu "knee"zānu "knee"
*ǵʰ→z*ǵʰimós "cold"ziiā̊ "winterstorm"
*k→x ~ c*kruh₂rós "bloody"xrūda "bloody"
*g→g ~ z*h₂éuges- "strength"aojah "strength"
*gʰ→g ~ z*dl̥h₁gʰós "long"darəga- "long"
*kʷ→k ~ c*kʷós "who"kō "who"
*gʷ→g ~ j*gʷou- "cow"gao- "cow"
प्रोटो-इरानीअभेस्तान[२]पुलां फारसीफारसीजाजा भाय्कुर्दिशवैदिक संस्कृत
*pHtā́ "अबु"[३][४][५]pitārpitaپدر pedarpi/pêrbavpitā́
*máHtā "मा"[lower-alpha १][६][७]mātarmātaمادر mâdarma/maredaykmātár-
*Hácwah 'सलः'aspaasa (native word)[८]اسب asb (< Median)astorhespáśva
*bagáh 'भाग'baγabaga (god)بغ bagh (seen in بغداد)parçebhága
*bráHtā 'दाजुकिजा/भ्राता'brātarbrātāبرادر barâdarbırarbira(der)bhrā́tr̥
*búHmiš 'बँ/भूमि'būmibūmišبوم bumbûmbhū́mi
*mártyah 'मनू, मर्त्य'maṣ̌iiamartiyaمرد mard (man)merde, merdımmêr(d) (man)mártya
*mā́Hah 'मिला'mā̊māhaماه mâh (moon, month)aşmemang (moon), meh (month)mā́sa
*wáhr̥ 'वसन्त'vaŋrivaharaبهار bahârwesarbiharvāsara 'morning'
*Hr̥táh 'धाथें/सत्य'ašaartaراست râst (correct)raştrastr̥tá
*drúkš 'मखूगु'drujdraugaدروغ dorugh (lie)zûrdiro, derew (lie)druh-
*háwmah 'ति'haomahauma-vargaهوم humhumsóma


स्वयादिसँ

[सम्पादन]

लिधंसा

[सम्पादन]
  1. ↑ (1997) Mallory, J. P. Encyclopedia of Indo-European Culture. London: Fitzroy Dearborn.
  2. ↑ Skjærvø, Prods Oktor (2003). “Glossary”, An Introduction to Young Avestan.
  3. ↑ Dnghu, p. 2394.
  4. ↑ Pokorny, p. 829.
  5. ↑ Mallory & Adams (2006), p. 210.
  6. ↑ Dnghu, pp. 1993-1994.
  7. ↑ Pokorny, pp. 700-701.
  8. ↑ Fortson, Benjamin (2004). Indo-European language and Culture: An Introduction. Wiley-Blackwell, 238.
  1. ↑ Reflexes of the stem in daughter languages also refer to deified beings and deities within their respective mythologies/religions: Old English Mōdraniht ('Night of the Mothers'); Celtic and Germanic Matres and Matronae (Latin for 'Mothers and Matrons'); Latvian Māte ('Mother'); Gaulish Dea Matrona ('Divine Mother Goddess'); Sanskrit Matrikas ('Divine Mothers').
Cite error: <ref> tags exist for a group named "lower-alpha", but no corresponding <references group="lower-alpha"/> tag was found.