पुएर्तो रिको

पुएर्तो रिको (Puerto Rico) धइगु क्यारिबियन सागरया उत्तर-पूर्वय् लाःगु छगू न्हसिभु (Island) खः। थ्व आधिकारिक रूपं संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगू 'अनइन्कर्पोरेटेड टेरिटोरी' (Unincorporated territory) खः। थुकिया राजधानी सान हुआन (San Juan) खः। थ्व टापु थःगु प्राकृतिक सौन्दर्य, समृद्ध संस्कृति, व विशिष्ट राजनीतिक स्थितिया निंतिं हलिं न्यंकं म्हसीकातःगु दु।

भूगोल व प्राकृतिक अवस्था

पुएर्तो रिको मुख्य न्हसिभु नापनापं मेमेगु चिधंगु न्हसिभुत (दसु: भिएकेस व कुलेब्रा) स्वाना दयाच्वंगु दु।

• भू-बनोट: थनया दथुइ तःधंगु गुं (Mountains) दु, गुकी 'सेरो दे पुन्ता' दकलय् च्वय्या थाय् खः।
• वातावरण: थन उष्णकटिबंधीय (Tropical) जलवायु दइ। थन 'एल युन्के' (El Yunque) राष्ट्रिय निकुञ्ज दु, गुगु अमेरिकाया छगू जक 'ट्रपिकल रेनफोरेस्ट' खः।

ऐतिहासिक पृष्ठभूमि व उपनिवेशवाद

पुएर्तो रिकोया इतिहास उपनिवेशवाद या छगू महत्वपूर्ण दसु खः:

1. स्पेनी शासन: सन् १४९३ य् क्रिस्टोफर कोलम्बस थन थ्यं धुंकाः ४०० दँ तक थ्व स्पेनया उपनिवेश जुल। थ्व ईलय् थन स्पेनी भाषा व संस्कृति स्थापित जुल।
2. अमेरिकी नियन्त्रण: सन् १८९८ या स्पेनिश-अमेरिकी हताः (War) धुंकाः थ्व थाय् अमेरिकाया अधीनय् वन।
3. नागरिकता: सन् १९१७ निसें थनया मनूतय्त अमेरिकाया नागरिकता दत, तर उमिसं अमेरिकाया राष्ट्रपति चुनावय् भोट तये मदु।

राजनीति व शासन व्यवस्था

पुएर्तो रिकोया राजनीतिक स्थिति राजनीति शास्त्र य् छगू विशेष बहसया विषय खः:

• कमनवेल्थ: थ्व अमेरिकाया पूर्ण राज्य (State) नं मखु, अले स्वतन्त्र देय नं मखु। थुकियात 'कमनवेल्थ' धाइ।
• भविष्यया बहस: थनया मनूतय् दथुइ पुएर्तो रिको अमेरिकाया ५१ गु राज्य जुइमाः कि छगू स्वतन्त्र देय जुइमाः धइगु खँय् निरन्तर छलफल जुयाच्वंगु दु।

वाणिज्य व अर्थव्यवस्था

पुएर्तो रिकोया वाणिज्य मुख्यतया उद्योग व पर्यटनय् आधारित दु:

• औद्योगिक उत्पादकत्व: वासः दयेकाः (Pharmaceuticals), इलेक्ट्रोनिक्स, व कापः थनया मू उत्पादनत खः।
• पर्यटन: थनया बांलाःगु समुद्री सिथ (Beaches) व ऐतिहासिक 'ओल्ड सान हुआन' (Old San Juan) स्वयेत हलिं न्यंकंया पर्यटकत वइ।

संस्कृति व भाषा

• भाषा: थन स्पेनी व अङ्ग्रेजी निगुलिं आधिकारिक भाय् खः, तर जनजीवनय् स्पेनी भाय् हे मू खः।
• संगीत व नृत्य: 'साल्सा' (Salsa) व 'रेगेटन' (Reggaeton) संगीतया विकासय् पुएर्तो रिकोया तःधंगु योगदान दु।

लिधंसा

• Dietz, James L. (1986). Economic History of Puerto Rico.
• Picó, Fernando (2006). History of Puerto Rico: A Panorama of Its People.