न्ववायेज्या
न्ववायेगु, न्ववायेज्या बाय् भाषण (Speech) धैगु मनुखं थःगु बिचाः, भावना, व जानकारी सः छ्येलाः मेपिन्त थ्यंकेगु छगू मानवीय प्रक्रिया खः। भाषा विज्ञानय् थ्व सञ्चारया प्राथमिक माध्यम खः। खँग्वःतय्गु छ्येलेज्या नापं थुकिं सःया लय, ख्वाःया भाव, व म्हया हाउभाउ (body language) यात नं छ्येली।
न्ववायेगुया भाषिक आधार
[सम्पादन]न्ववायेगु व्यवस्थित यायेत भाय्लचं या प्यंगू मू तह दइ:
- सः विज्ञान (Phonetics): मनुखं सः गुकथं दयेकी अले न्यनीम्हं व सःयात गुकथं ग्रहण याइ धकाः थुकिं अध्ययन याइ।
- खँग्वः (Word): न्ववायेगु खँया मू इकाइ खः, गुगु सःया छगू निश्चित अर्थ दइ।
- कचाखँपु (Clause): न्ववायेगु ज्याय् विचाःतय्त ब्वथलेत कचाखँपुत छ्येली।
- खँपु (Sentence): पूर्ण विचाः प्वङ्कीगु खँग्वःतय्गु व्यवस्थित पुचः खः।
न्ववायेगु ताजि
[सम्पादन]न्ववायेगु विषय व प्रस्तुति कथं न्ववायेगु ज्यायात थी-थी ब्वय् बायेफु:
- सार्वजनिक भाषण (Public Speaking): सुं छम्ह न्ववामिं तःधंगु जनमानसया न्ह्यःने विचाः प्वङ्कीगु ज्या खः। थ्व सुचं बीगु (Informative), सुयातं प्रेरित यायेगु (Persuasive), वा लय्तायेगु निंतिं जुइफु।
- खँल्हाबल्हा (Dialogue/Conversation): निम्ह वा अप्वः मनूतय् दथुइ जुइगु सुचंया आदानप्रदान खः। थन न्ववाइम्ह व न्यनीम्ह ई कथं हिलाच्वनी।
- औपचारिक भाषण (Formal Speech): विशेष ज्याझ्वः, गोष्ठी, वा सरकारी ज्याय् छ्येलीगु थ्व भाषणय् भाय्लचं व शिष्टताया विशेष ध्यान बीमाः।
न्ववायेगु गुण (Characteristics of Speech)
[सम्पादन]न्ववायेगु गुण दुने क्वसं बियातःगु ब्वः दुथ्याः
- लय (Intonation): सः तःधं-चिधं यानाः खँया महत्त्व क्यनेगु।
- गति (Tempo): न्ववाइगु याकन वा सुस्तता।
- हाउभाउ (Gestures): खँ ल्हाइबलय् ल्हाः, मिखा, व म्हं क्यनीगु भाव।
न्ववायेगु व च्वयेगु (Speech vs Writing)
[सम्पादन]भाषण व च्वसु दथुइ छुं मू फरक दु:
- भाषण तात्कालिक जुइ, च्वसु ई कायेफु।
- भाषणय् सः तच्वःकेगु-क्वकायेगु दइ, च्वसुइ थीथी चिं (punctuation)या छ्येलेज्या जुइ।
- भाषणय् म्हया हाउभाउं अर्थ स्पष्ट याइ, च्वसुइ खँग्वःत जक दइ।