नसामा
Appearance
नसामा धाःगु नसा बुइगु वा सइगु मा ख। थन्याःगु मायात आपाल पियाः बुइकेगु जुसां थमंतुं बुइगु छुं जंगली मायात नयेछिं।
दसु
[सम्पादन]- सिसाबुसा नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा: बःसिमा, तःसिमा, सन्त्रासिमा, आमासिमा, अं-मा,अम्बः-मा,कताबसि-मा, कसू-मा (Osmorhiza?), कंसि-मा (Pineapple), कःबसि/कःपासि, क्वंपासि (Celtis), चाकुपाउँसि (कालज्यामीर), चाकुसि/चाक्सि (Sweet lime), चिकंसि (वा चिचा कँसि), ख्वर्पानि (Apricot), स्याउ, स्यांगुलि (Chestnut), पासि, फाकुसि (Persimmon), भ्वगत्या, म्वाय्, ल्हुसिपु, इसि, माकःफ्वंसि, फ्वंसि (Jack fruit), नँइँक्या
- गंकातःगु सि वा मूसि सइगु मा: सूसिमि (काजु), बरां, किसमिस, दाख, ख्वःसिं (Walnut), मखां (मुखां)
- हः नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा (वाउँचा): पाछाइ, तुकं, फकं, म्हेकं, अजःमू (Celery), चसु, पलः, मिचः
- जरा नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा (ग्वःपुसा): सकि (फकं), आलु, चाकुहि (Sweet potato)
- स्वां नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा: गुलाफ, क्यामोमिल
- सिमा-दं नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा:तुमा, पंमा, दालचिनि, कंमा (नापालेसया कथं अमेरिकाय् नइगु)
- कि नसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा(बुलि): जाकि, छ्व, तछ्व, ओट, कःनि, दुसे, फाकुहुचा (Buckwheat)
- त्वंसाया कथं छ्यलीगु कुचा सइगु मा: च्यामा, कफिमा
- नसामां पिकाइगु चिकं त्वंसाया कथं छ्यलीगु मा:तुकं, सनफ्लावर, अलःमा
- बूबः सइगु मा: कय्गू, चिग्वः कय्गू, तग्वः कय्गू, भुति, तुयू मुस्या, चाना, तुयू सिम्पु, माय्, पःमाय्, मू, ह्याउँ भुति
- नयेज्यूगु घाँय्, घाँय् चिधंगु जूगुलिं हः व दँ नितां नयेछिंगु: नवःघाँय् (Mint), धनिउ वा धनियाँमा (Coriander)
- छुसा बुइगु मा: ईका (सर्स्यू), मल्ता, एला, धनिउ (धनिया, Coriander), पःका (रायो), पालु, लवं (Clover), लवंत्वाच्चा (Cinnamon bark), लाभा Garlic (दसु:येय्भिलाभा), हलू, हाम्वः (Sesame)
- माया दं क्येला पिहांवइगु तियात गंकाः दइगु नसा (चिनी): तु