ध्याचू
ध्याचू (Satire) साहित्य व कलाया छगु तसकं महत्वपूर्ण विधा खः। थुकिलि च्वमिं समाज, राजनीति, वा व्यक्तिया कमजोरी, मूर्खता, व विकृतियात क्यनेगु निंतिं ख्यालि (Humor), विडम्बना (Irony), व अतिशय (Exaggeration) शैली छ्यलीगु याइ। ध्याचूया मू उद्देश्य न्हिलाकेगु जक मखुसें समाजयात स्यंगु लँपुं पिने हयाः सुधार यायेगु खः।
नेपालभाषा साहित्यय् ध्याचूया तःधंगु थाय् दु। विशेष यानाः सापारुया इलय् ध्याचू विधाया प्रयोग तसकं अप्व जुइ। थ्व इलय् पिहां वइगु पत्र-पत्रिका, म्ये, व प्याखंय् समाजया विकृतियात ध्याचू नकेगु चलन दु। ध्याचूपाखें च्वमिं शक्तिइ च्वंपिन्त न्हेसः तयेगु व जनतायात सचेत यायेगु ज्या याइ।
ध्याचू च्वयेबले च्वमिं "गम्भीर खँ" यात न्हिलाया माध्यमं ब्वइ, गुकिं ब्वंमिपिन्त अःपुक थुइकेत ग्वाहालि याइ। थ्व विधा ख्यालि (Comedy) स्वया पाः, छाय्धाःसा ख्यालिया उद्देश्य मनोरञ्जन जक खः, तर ध्याचूया उद्देश्य आलोचना व सुधार खः। मह जोडीया ज्याझ्वःत व नेपालभाषाय् थी-थी ध्याचू पत्रिकाहरु थुकिया बांलाःगु दसु खः।
| तत्व | लिखँ |
|---|---|
| ख्यालि (Wit/Humor) | न्हिलाः खँ, गुकिं ब्वंमिपिन्त आकर्षित याइ। |
| घोचपेच | धायेत स्वःगु खँ व धाथें धाःगु खँ दथुइ पाइगु खँया म्हिताः (दसु: मूर्खयात "विद्वान" धायेगु)। |
| अतिरञ्जन (Exaggeration) | छुं नं खँयात तःधं यानाः क्यनेगु। |
| राजनीतिक ध्याचू | नेता, सरकार व व्यवस्थाया आलोचना यायेगु। |
| सामाजिक ध्याचू | समाजया अन्धविश्वास, कुरीति व व्यवहारयात क्यनेगु। |