दृश्य कला

दृश्य कला (अङ्ग्रेजी: Visual Arts) धयागु कलाया छगू अज्याःगु ख्यः खः गुकियात मू रुपं "खने दुगु" (Visual) माध्यमं प्वंकेगु या। थुकिलि किपा (Painting), मूर्तिकला (Sculpture), वास्तुकला (Architecture), फोटोग्राफी, व थीथी कथंया हस्तकला (Crafts) ला।

दृश्य कलाया विपरीत, "प्रदर्शन कला" (Performing Arts) दइ, गथेकि म्ये, प्याखं, व नाटक, गुकियात "स्वयेगु" स्वया अप्व "अनुभव" यायेगु जुइ। दृश्य कलाया मू उद्देश्य मनूया भावना, बिचाः, व सौन्दर्ययात भौतिक रुप बीगु खः।

दृश्य कलाया ताजि

दृश्य कलायात थीथी विधाय् ब्वथले छिं:

१. चित्रकला

चित्रकला दृश्य कलाया दकलय् पुलांगु व नांजाःगु रुप खः। थुकिलि रङ्ग, ब्रस, व भ्वं वा क्यानभास छ्यलाः किपा दयेकेगु या।

• माध्यम: चिकं किपा (Oil painting), ल रङ्ग (Watercolor), एक्रिलिक (Acrylic) आदि।
• शैली: यथार्थवाद (Realism), अमूर्त कला (Abstract Art), व आधुनिक कला।
• नेपालय् "पौभा" वा "थान्का" चित्रकला तसकं नांजाः।

२. मूर्तिकला

मूर्तिकला स्वंगू आयाम (3D) दुगु कला खः। थुकिलि ल्वहँ (Stone), सिँ (Wood), धातु (Metal), वा चा (Clay) छ्यलाः आकृति दयेकेगु या।

• युरोपय् माइकलएन्जेलो (Michelangelo) या मूर्तिकला नांजाः।
• नेपाल मण्डलया नेवाः मूर्तिकला, विशेष यानाः "कँय्" (Bronze) या द्यःया मूर्तित हलिम न्यंकं प्रसिद्ध दु।

३. वास्तुकला

वास्तुकला धयागु छेँ, देगः, व मेमेगु संरचनाया डिजाइन यायेगु कला खः। थ्व कला सुन्दर जक मखुसें "बलाःगु" व "उपयोगी" नं जुइ माः।

• दसु: पिरामिड (इजिप्ट), ताज महल (भारत), व न्यातपोल देगः (नेपाः)।

४. फोटोग्राफी

१९गु शताब्दीइ क्यामेराया आविष्कार जुइवं फोटोग्राफी छगू न्हुगु दृश्य कलाया रुपय् स्थापित जुल। थुकिलि "जः" (Light) व "लेन्स" (Lens) छ्यलाः क्षणयात मुंकेगु ज्या जुइ।

५. हस्तकला (Crafts)

थुकिलि ल्हातं दयेकातःगु वस्तुत ला, गुगु सुन्दर नं दइ व छ्यले नं छिं। दसु: चाया थल (Pottery), थायेज्या (Weaving), व लुँ-वहःया तिसा (Jewelry)।

कलाया तत्वत

दृश्य कलाया निर्माण यायेत छुं आधारभूत तत्वत माः:

• ध्वः (Line): किपाया सिमाना दयेकेत।
• आकार (Shape): बस्तुया रुप (गथेकि प्यकुंलाः, चाकः)।
• रङ्ग (Color): भावना व मुड (Mood) क्यनेत।
• टेक्स्चर (Texture): बस्तुया सतह "पेचूगु" (Smooth) वा "छाःगु" (Rough) दु धकाः क्यनेत।

नेपालय् दृश्य कला

नेपाल, विशेष यानाः नेपाः स्वनिगः, दृश्य कलाया भण्डार खः।

• पौभा: थ्व नेवाः तजिलजिया धार्मिक चित्रकला खः। थुकिलि द्यःतय्गु किपा व मन्दः दयेकेगु या।
• सिँ ज्या: नेवाः वास्तुकलाया झ्याः, लुखा, व थां आदिय् तसकं भिंगु सिँ ज्या खनेदु।
• धातु कला: यलया थीथी कलाकारतय्गु मूर्ति दयेकेगु कला विश्व प्रसिद्ध दु।