दुगःक्वँय् मदुपिं

इन्भर्टिब्रेट बाय् दुगःक्वँय् मदुपिं (Invertebrate) धइपिं दुगःक्वँय् (backbone वा vertebral column) मदुपिं प्राणीतयेगु पुचः खः। पृथ्वीइ दुपिं कुल प्राणी प्रजाति (species) मध्ये ९७ प्रतिशत स्वया अप्वः प्राणीत थ्व पुचलय् लाः। थ्व पुचलय् की (insects), स्नेल (snails), अक्टोपस (octopus), स्तारफिश (starfish), व कःलि (crabs) थेंज्याःगु तःधंगु विविधता दुपिं प्राणीत दुथ्याः। थ्व प्राणीतयेगु म्हय् क्वँय् संरचना मदुगुलिं इपिं अप्वःयाना चिधंगु आकारया जुइ। छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेके म्हया पिने कडा ख्वला (exoskeleton) दइ गुकिं इमित सुरक्षा व आधार बी। मेमेगु छुं दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु म्ह धाःसा तसकं नाइसेच्वंगु व ख्वला मदुगु (soft-bodied) दइ। थ्व प्राणीत समुद्र, खुसि, जङ्गल, मरुभूमि, व बं दुने आदि फुक्क थासय् म्वायेफु। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीत इकोसिस्टम (ecosystem) या सन्तुलन कायम यायेत तःधंगु भूमिका म्हिती। यक्व दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेस स्वांया परागसेचन (pollination) यायेगु व फोहर हिलाः चायात उपजाऊ यायेगु ज्या याइ। वैज्ञानिकतयेस दुगःक्वँय् मदुपिन्त थःगु अलग संघ (phylum) मखुसे छगू जैविक पुचःया रूपय् जक नालातःगु दु। आर्थ्रोपोडा (Arthropoda), मोलस्का (Mollusca), व एनिलिडा (Annelida) थेंज्याःगु मू संघत दुगःक्वँय् मदुपिनिगु पुचः दुने हे ला। थ्व प्राणीतयेगु जीवन चक्र यक्व पाः, गथेकि छुं प्राणीत खेँ निसें लार्भा व कि जुयाः वनि (metamorphosis)। दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु उत्पत्ति दुगःक्वँय् दुपिं प्राणी स्वया यक्व न्ह्यः जूगु खः। प्राणीशास्त्रय् दुगःक्वँय् मदुपिं प्राणीतयेगु अध्ययनं जैविक चक्र व वातावरणया स्थिति थुइकेत यक्व ग्वाहालि जुइ।

स्वयादिसँ

• प्राणी
• आर्थ्रोपोडा
• एराकनिदा
• मोलस्का
  • मसल
• दुगःक्वँय् दुपिं