दुगंज्या



दुगंज्या [१] बाय् गुणन (Multiplication) धाःगु अङ्कगणितया मू प्यता ज्याझ्वः मध्ये छगू ख। थ्व ज्याझ्वःयात हानं-हानं तनेगु ज्याया (repeated addition) छपू चिहाकःगु व याउँगु रूपया रूपय् थुइके छिं। दसुया निंतिं, ३ यात प्यकः स्वायेगु (३ + ३ + ३ + ३) धइगु हे ३ यात ४ नं दुगंज्या यायेगु (३ × ४ = १२) ख। थ्व ल्यायात क्यनेत आपालं '×' चिं छ्यली, अले बीजगणितय् '·' वा ल्यातेगु दथुइ '()' बाय् ब्राकेत चिं नं छ्यलेगु या। थुकिया लिच्वःयात 'प्रदक्त' (product) धाइ। अले दुगंज्या याइगु ल्यातयेत 'गुणक' व 'गुण्य' (factors) धाइ। दुगंज्याया अःखः ज्याझ्वःयात ब्वथलेज्या (Division) धाइ। अङ्कगणितय् दुगंज्याया झ्वः मलाःगु गुण (commutative property) दु, गुकिया अर्थ 'a × b = b × a' जुइ। अथे हे थुकियात असोसिएतिभ गुण (associative property) नं लागू जुइ, गथे कि '(a × b) × c = a × (b × c)'। १ यात दुगंज्याया पहिचां तत्त्व (multiplicative identity) धाइ, छाय्धाःसा छुं नं ल्यायात १ नं गुणन याःसा उगु हे ल्या लिच्वः जुइ। छुं नं ल्यायात शून्य (0) नं गुणन याःसा उकिया लिच्वः शून्य हे जुइ। धनात्मक व ऋणात्मक निगुलिं कथंया ल्याखनय् थ्व ज्याझ्वः यायेछिं। आधारभूत गणितय् ल्याः खायेगु स्यनेत दुगंज्याया तेबल (multiplication table) स्यनेगु याइ। बीजगणितय् थुकिया छ्यलेज्या अल्जेब्राइक एक्स्प्रेसन (algebraic expressions) व ल्याःज्या ज्वःया लिच्वः लुइकेत जुइ। न्हिइथंया जीवनय् व्यापार, दांया ल्याखँ, क्षेत्रफल लिकायेगु व नाप-तौल यायेगु ज्याय् दुगंज्याया तःधं महत्त्व दु। कम्प्यूटर विज्ञान दुने डिजिटल प्रोसेसिङ व एल्गोरिथमय् थुकिया मू भूमिका दु। थ्व ल्या मदयेक जटिल गणितीय व वैज्ञानिक पंगःया लिच्वः लुइके फइमखु।
स्वयादिसँ
[सम्पादन]लिधंसा
[सम्पादन]- ↑ तुलाधर, कमल रत्न (१९९६). English–Nepalbhasa Wordbook (𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷-𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅 𑐳𑐦𑐹), with रमेश काजी स्थापित; रुक्मिणी श्रेष्ठ; ओम चरण अमात्य, न्हापां (in en,new), येँ, नेपाः: भुलुखा पिथना.
| This article is a stub. You can help Wikipedia by expanding it. |