दासुज्या
Appearance
दासुज्या (Measurement) धइगु छुं नं भौतिक मात्रा(Physical quantity) यात मानक इकाइ (Standard unit) नाप दाना स्वयाः उकिया ल्याः वा परिमाण सीकेगु ज्या खः। विज्ञान, वाणिज्य, व न्हिथंया जीवनय् थुकिया तसकं हे तःधंगु महत्त्व दु।
दासुज्याया मू इकाइत (Units of Measurement)
[सम्पादन]हलिं न्यंकं एकरूपता हयेत सन् १९६० य् 'अन्तर्राष्ट्रिय इकाइ प्रणाली' (SI Units) लागू यात। थुकिया मू ७ गू आधारभूत इकाइत थ्व खः:
| भौतिक मात्रा | इकाइ (Unit) | चिं |
|---|---|---|
| हाकः (Length) | मितर | m |
| तौल (Mass) | किलोग्राम | kg |
| ई (Time) | सेकेन्ड | s |
| तापक्रम (Temperature) | केल्भिन | K |
| विद्युत धारा (Current) | एम्पियर | A |
| पदार्थया परिमाण | मोल | mol |
| जःया मात्रा | क्यान्देला | cd |
दासुज्याया ताजि
[सम्पादन]- प्रत्यक्ष दासुज्या (Direct): ज्याभः छ्यलाः तपेंक परिमाण कायेगु। (दसु: स्केलुं हाकः दायेगु)।
- अप्रत्यक्ष दासुज्या (Indirect): छुं सूत्र वा गणितीय गणना छ्यलाः परिमाण सीकेगु। (दसु: पृथ्वीं सुर्द्यःया दूरी दायेगु)।
त्रुटि व यथार्थता (Error and Accuracy)
[सम्पादन]दासुज्या याइबलय् गुबलें नं १००% शुद्धता दइ मखु। थुकिं निगू खँ महत्वपूर्ण जुइ:
- यथार्थता (Accuracy): मापन वास्तविक मान (True value) या गुलि सति दु।
- परिशुद्धता (Precision): बारम्बार मापन यायबलय् परिणामत गुलि नापं (Consistent) दु।
आर्थिक व वैज्ञानिक महत्त्व
[सम्पादन]- वाणिज्य: मंकाः दासुज्या प्रणाली मदुसा अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार व वाणिज्य सम्भव जुइ मखु।
- इन्जिनियरिङ: न्ह्यासा वा छेँ दयेकेबलय् चिधंगु दासुज्याया हिउपां तःधंगु दुर्घटना जुइफु।
- विज्ञान: वैज्ञानिक परीक्षण व उत्पादकत्व विकासया निंतिं पाय्छि तथ्यांक कायेत दासुज्या अनिवार्य दु।
ब्वनादिसँ
[सम्पादन]- Taylor, John R. (1997). An Introduction to Error Analysis: The Study of Uncertainties in Physical Measurements.
- NIST (National Institute of Standards and Technology) Handbook.