थमस हब्स

थमस हब्स (१५८८-१६७९) छम्ह अङ्ग्रेजी दार्शनिक ख, सुनां आधुनिक राजनीतिक दर्शनया पलिस्था यानादिल। वय्कः थःगु प्रसिद्ध सफू "लेभियाथन" (Leviathan) या निंतिं नांजाः। थ्व सफू सन् १६५१य् पिथंगु ख व थुकी सामाजिक सम्झौता (Social Contract) या सिद्धान्त कनातःगु दु। वय्कःया बिचाः कथं मनुत स्वभावं हे स्वार्थी जुइ व सुरक्षित जुइत छम्ह शक्तिशाली शासकया आवश्यकता जुइ। हब्सं निरंकुश राजतन्त्रया वकालत यानादिल, तर वय्कलं राज्यया पलिस्था मनुतय्गु सहमतिं जुइगु खँय् जोड बियादिल। वय्कःया जन्म इङ्गल्याण्डया विल्टशायरय् जूगु ख। वय्कः युरोपया वैज्ञानिक क्रान्ति व गृहयुद्धपाखें प्रभावित जुयादिल। वय्कलं भौतिकवाद व अनुभववादया क्षेत्रय् नं योगदान बियादिल। वय्कःया विचाः आधुनिक राजनीतिक सिद्धान्तया छगू महत्त्वपूर्ण स्तम्भ ख। थ्व बिचाःतसें पश्चिमा राजनीति शास्त्रय् तःधंगु प्रभाव लाकूगु दु। वय्कः ९१ दँ तक्क म्वानादिल।

च्वखँ

लेभियाथन (Leviathan) वय्कःया छगू दकलय् प्रसिद्ध राजनीतिक व दार्शनिक ग्रन्थ खः। थ्व सफू सन् १६५१स बेलायती गृहयुद्धया इलय् पिहांवंगु खः। थ्व सफूया पूवंगु नां 'Leviathan or The Matter, Forme and Power of a Common-Wealth Ecclesiasticall and Civil' खः। थ्व ग्रन्थय् हब्सं सामाजिक सम्झौता (Social Contract) या सिद्धान्त न्ह्यब्वया तःगु दु। वय्‌कःया कथं मनूया प्राकृतिक अवस्था (State of Nature) तसकं हिंसक अले असुरक्षित जुइ, अथे जूगुलिं मनूतय्सं शान्तिया निंतिं छगू शक्तिशाली शासक (लेभियाथन) यात थःगु अधिकार लःल्हाइ। हब्सं थ्व सफू मार्फत छगू निरंकुश राजतन्त्र वा पूर्ण सार्वभौमसत्ता (Absolute Sovereignty) या औचित्य क्यनादीगु दु। थ्व सफू पाश्चात्य राजनीतिक दर्शनया दकलय् महत्त्वपूर्ण स्तम्भ मध्ये छगू खः। थ्व सफू राजनीति शास्त्र, कानून अले समाजशास्त्र ब्वनीपिं सकस्यां निंतिं छगू आधारभूत ग्रन्थ खः।

स्वयादिसँ

• सामाजिक सम्झौता
• राजनीतिक दर्शन
• लेभियाथन (सफू)