तपुलि

तपुलि (Hat) धइगु छ्यनय् पुइगु वसः खः। थ्व आपालं सूर्द्यया जः, चिकु, वा फय् पाखें छ्यंयात पनेत, धार्मिक वा सामाजिक मर्यादा क्यनेत, सुरक्षाया निंतिं, वा फेसनया निंतिं पुइगु याइ। इतिहासय् तपुलीं मनूया सामाजिक दर्जा व पेशा क्यनेगु ज्या नं याःगु खनेदु।

तपुलिया ब्वः

छगू साधारण तपुलिइ क्वय् बियातःगु भागत दयेफु:

• क्राउन (Crown): तपुलिया च्वय्या भाग गुकिं छ्यंयात त्वपुइ।
• ब्रिम (Brim): तपुलीया प्यखें दूगु फुति वा पालि गुकिं मिखा व म्हयात सूर्द्यया जः पाखें रक्षा याइ।
• ब्याण्ड (Band): क्राउनया क्वे च्वंगु पेटी गुकिं तपुलीया आकार सुरक्षित तइ व सजावटया ज्या याइ।
• पुतु: तपुलियात थासय् तयेत छ्यलीगु पुतु
• न्ह्यायपं भुना: ख्वाउंगु थासय् न्ह्याय्पँयात तपुइगु भाग

प्रकार व छ्यलाबुला

तपुलीया प्रकार उकिया छ्यलाबुला कथं पाः:

1. सांस्कृतिक व परम्परागत:
   • ख्वप तपुलि: नेवाः व नेपामि संस्कृतिइ लोकंह्वाःगु हाकुगु तपुलि। थ्व नेवाः गौरवया प्रतीक खः।
   • फेदोरा (Fedora): पाश्चात्य फेसनय् लोकंह्वाःगु याउंसे च्वंगु तेँया तपुली।
2. सुरक्षात्मक तपुलि (Safety Hats): सुरक्षाया निंतिं पुइगु तपुलि
   • हेल्मेट (Helmet): ल्वापु, निर्माण कार्य (Construction), वा सवारी सञ्चालन याइबलय् छ्यंयात चोट पाखें बचे यायेत।
   • काउबोइ ह्यात (Cowboy Hat): तःधंगु ब्रिम दूगु तपुली गुकिं जः व वा पाखें कडा रक्षा याइ।
3. धार्मिक व औपचारिक: थी-थी धर्मय् प्रार्थना याइबलय् वा विशेष उत्सवय् पुइगु तपुलित (दसु: 'मिटर' वा 'पगडी')।
4. सोम्ब्रेरो: मेक्सिकन तःब्याःगु तपुलि

ज्वलं

तपुलि दयेकेत थी-थी कथंया ज्वलं छ्यलि:

• कपाय् (Cotton): न्हिथं पुइगु क्याप (Cap) या निंतिं।
• तेँ (Wool): चिकुलाय् लुमुकेत।
• सु (Straw): ताःन्वेगु ईलय् सिचुकेत दयेकीगु तपुली।
• छेंगू (Leather): कडा व टिकाउ तपुलीया निंतिं।

ब्वनादिसँ

• McDowell, Colin (1992). Hats: Status, Style, and Glamour.
• Snyder, Jeffrey B. (1997). Stetson Hats and the John B. Stetson Company.