जासुसी साहित्य
जासुसी साहित्य (Detective fiction) धइगु अपराध आख्यान (Crime fiction) या छगु उपविधा खः। थुकिलि मू बाखँ छम्ह जासुस (Detective) या बारे जुइ, गुम्हेस्यां अपराध वा रहस्यया समाधान याइ। थ्व जासुस व्यवसायी (Professional), सौखिन (Amateur), वा अवकाशप्राप्त प्रहरी अधिकारी जुइफु।
जासुसी साहित्यया मू उद्देश्य ब्वंमिपिन्त छगु जटिल समस्या बीगु खः। बाखं न्ह्याः वं लिसे, च्वमिं सुराख (Clues) बी, गुकिया आधारय् ब्वंमिं नं अपराधी सु खः धकाः विचाः याये फइ। थुकियात प्रायः "Whodunit" (सुं याःगु?) धकाः नं म्हसीकिगु या। १९गु शताब्दीइ एडगर एलन पो (Edgar Allan Poe) यात थ्व विधाया पलिस्था याःम्ह धकाः हनि, तर आर्थर कोनन डायल (Arthur Conan Doyle) या "शर्लक होम्स" (Sherlock Holmes) पात्रं थ्व विधायात हलिमय् दकलय् लोकह्वाकल।
थ्व विधाय् तर्क, विज्ञान, व मनोवैज्ञानिक विश्लेषणया तःधंगु महत्त्व दइ। जासुसी बाखं ब्वनेबलय् ब्वंमिपिंसं थःगु बुद्धि व तर्कया अभ्यास याये खनी। थुकिलि अपराधीं अपराध यायेगु, जासुसं उकियात मालेगु, व अन्तय् सत्य पिहां वइगु प्रक्रिया दइ।
संरचना
[सम्पादन]| तत्व | लिखँ |
|---|---|
| जासुस (The Detective) | रहस्यया ल्यूने जाःम्ह मू पात्र। थ्व पात्र तसकं बुद्धिमान जुइ। |
| अपराध | बाखंया मू समस्या, प्रायः हत्या वा खुँज्या। |
| सुराख | जासुसं मालेगु चिं, गुकिं अपराधी तक थ्यंकेत ग्वाहालि याइ। |
| रेड हेरिंग (Red Herring) | ब्वंमिपिन्त भ्रमय् लाकीगु गलत सुराख बाय् खँ। |
| समाधान (Resolution) | बाखंया अन्त्य, गन अपराधीया म्हसीका सीकेगु जुइ। |