चुक्ची प्रायद्वीप
चुक्ची प्रायद्वीप ( चुकोटका प्रायद्वीप वा चुकोत्स्की प्रायद्वीप नं ; रुसी भासय् Чуко́тский полуо́стров, Chukotskiy poluostrov, चुकोत्स्की पोलुस्ट्रोभ, चिहाकःगु रुप Чуко́тка, Chukotka, चुकोटका ), करिब ६६° उत्तर १७२° पश्चिमय्, एसियाया दकलय् पूर्वी प्रायद्वीप ख।
थ्व प्रायद्वीपय् मू कथं चुक्ची मनूत (Chukchi people) च्वनी, गुकिं प्रायद्वीपया नां वःगु खः। अथेहे, थन युपिक (Yupik) व इतेल्मेन (Itelmen) समुदायया मनूत नं च्वनी। आदिवासी मनूतयेसं थःगु परम्परागत जीवनशैली, भाषा व शिकारया प्रविधि ल्यंका तःगु दु, गुकिं इमित तसकं थाकूगु जूगु वातावरणय् म्वायेत ग्वहालि याइ।
प्रायद्वीप
[सम्पादन]थ्व प्रायद्वीप चुक्ची सागर (Chukchi Sea) व बेरिङ्ग सागर (Bering Sea)या दथुइ ला। थ्व प्रायद्वीपया दकलय् पूर्वी बिन्दुयात केप देझ्नेभ (Cape Dezhnev) धाइ। थुकिया पूर्वी छ्याकः उलेन गांया लिक्क केप देज्नेभय् ला। चुकोत्का पर्वः थ्व प्रायद्वीपया मध्य/पश्चिमी भागय् ला गुकिया उत्तरय् चुक्ची सागर, दक्षिणय् बेरिङ सागर, व पूर्वय् बेरिङ जलसन्धि ला। थुकिया दकलय् पूर्वी थासय् थ्व प्रायद्वीप करिब अलास्काया सेवार्ड प्रायद्वीपं 60 kilometres (37 mi)तापाः। थ्व युरेसिया व उत्तर अमेरिकाया भूभागया दथुइ दकलय् चिब्याःगु समुद्री सीमा ख। थ्व प्रायद्वीप रुसया चुकोत्का स्वायत्त ओक्रुगया छगू भाग ख।
थ्व प्रायद्वीप परम्परागत रुपं साइबेरियाया आदिवासी जनजातिया नापं छुं रुसी च्वनामिपिनिगु नं छेँ ख। थ्व उत्तरी समुद्र मार्ग, वा उत्तरपूर्वी मार्गया नापं ला। प्रायद्वीपया उद्योगय् खानी ( टिन, लिड, जस्ता, लुँ, व ह्यंग्वा ), शिकार, रेनदियर लहिनेगु, व न्या लायेगु आदि दुथ्याः।
बेरिङ जलसन्धिइ थ्व प्रायद्वीप व सेवार्ड प्रायद्वीपया दथुया थासय् तसकं चिधंगु दायोमेद टापुत दु ; गुकिया पश्चिमी छगू टापू बिग दायोमेद, रुसया भाग व पूर्वी लिटिल दायोमेद आइल्याण्ड, अलास्काया भाग ख। यक्व तःधंगु सेन्ट लरेन्स टापु, अलास्का, 50 kilometres (31 mi)ति प्रायद्वीपया दकलय् दक्षिणी भाग दक्षिणपूर्वय् ला।
एतुरेरभेयेम खुसि थ्व प्रायद्वीपया कोल्युचिन खाडीइ बाः वनि।
भूगोल व लफय्
[सम्पादन]चुक्ची प्रायद्वीपया बं ब्व बेरिङ्ग स्ट्रेट नं मेगु महाद्वीप उत्तर अमेरिकाया अलास्कापाखें बाया तःगु दु। थ्व प्रायद्वीपया आपाः ब्व आर्कटिक सर्कल (Arctic Circle)या उत्तरय् लाःगुलिं थनया जलवायु तसकं ख्वाउंसे (harsh and cold)च्वनि। थनया लफय् आपालं टुन्ड्रा (tundra) कथंया जुइ, गुगु फुक्कं पर्माफ्रोस्ट (permafrost) नं भुनातइ। थन ख्वाउंगु फय् व तसकं म्हो तापक्रम दइ।
ऐतिहासिक महत्त्व (Historical Significance)
[सम्पादन]- बेरिङ्ग लँपु तां (Bering Land Bridge):भूगर्भशास्त्र कथं, लिपांगु च्वापुयुगया इलय् बेरिङ्ग स्ट्रेटया थासय् छगू बेरिङ्ग लँपु तां (Bering Land Bridge) दयाच्वंगु खः। थ्व तां एसियाया मनूतयेत न्हापां उत्तर अमेरिकाय् वनेगु लँपु बिउगु खः।