चिनियाँ मार्सल आर्त
चिनियाँ मार्सल आर्त (अङ्ग्रेजी: Chinese Martial Arts), गुकियात मंकाः कथं कङ फु (Kung Fu) वा उशु (Wushu) धाइ, चीनय् विकास जूगु ल्वापु कलातय्गु तःधंगु माचाछि खः। "कङ फु" खँग्वःया अर्थ "कडा परिश्रमं प्राप्त जूगु कौशल" खः। चिनियाँ मार्सल आर्तया इतिहास ४,००० दँ स्वया पुलांगु दु। थ्व कला ल्वापुया निंतिं जक मखु, उसाँय्, दर्शन, व आध्यात्मिक विकासया निंतिं नं अभ्यास याइ। थुकिलि "शाओलिन" (Shaolin) बिहारया कला दकलय् नांजाः, गन बौद्ध भिक्षुतय्सं ध्यान व शारीरिक व्यायामया रुपय् थुकियात विकास याःगु खः। चिनियाँ मार्सल आर्तयात मू कथं "पिनेया" (External) व "दुनेया" (Internal) शैलीइ ब्वथले छिं। पिनेया शैली, गथेकि "शाओलिन कुङ फु", शारीरिक बल, गति, व विस्फोटक शक्तिइ केन्द्रित जुइ। दुनेया शैली, गथेकि "ताइ चि" (Tai Chi), श्वासप्रश्वास, "चि" (Qi - जीवन शक्ति), व सन्तुलनय् केन्द्रित जुइ। थ्व कलाय् थीथी जनावरतय्गु (गथेकि धुं, बकुला, बि/सर्प) चालया नकल यानाः दयेकातःगु शैलीत नं दु। चिनियाँ मार्सल आर्तय् "कात्" (Forms) वा "ताओलु" (Taolu) या तःधंगु महत्त्व दु, गुगु ल्वापुया चालतय्गु व्यवस्थित क्रम खः। अथे हे, "सान्दा" (Sanda) वा "सान्शो" (Sanshou) धाःसा थुकिया ल्वापु (Sparring) पक्ष खः। थ्व कलाय् खाली ल्हाः नापं थीथी ल्वाभः, गथेकि तरवार, भाला, व कथिया छ्यला नं स्यनी। चिनियाँ मार्सल आर्त ब्रुस ली (Bruce Lee), ज्याकी च्यान, व जेट ली थें न्याःपिं संकिपा कलाकारतय्गु कारणं हलिम न्यंकं तसकं लोकंह्वाःगु खः। थ्व कलां मनूयात अनुशासन, धैर्य, व सम्मान स्यनी। आःया ईलय् "उशु" छगू अन्तर्राष्ट्रिय कासाया रुपय् स्थापित जुइ धुंकूगु दु।
| पुचः | विवरण | दसु |
|---|---|---|
| पिनेया शैली (External Styles) | शारीरिक शक्ति, गति, व लाधीइ केन्द्रित। | शाओलिन कङ फु, विङ चुन, लङ फिस्ट। |
| दुनेया शैली (Internal Styles) | "चि" (Qi), श्वासप्रश्वास, व मानसिक सन्तुलनय् केन्द्रित। | ताइ चि, बागुआझाङ (Baguazhang), शिङ यि (Xing Yi)। |
| क्षेत्रीय शैली | चीनया भूगोल कथं ब्वथलातःगु (उत्तर व दक्षिण)। | उत्तरी शैली (तुतिं प्यंकेगुलि केन्द्रित), दक्षिणी शैली (ल्हा केन्द्रित)। |