ग्वाम
Appearance
ग्वाम बाय् गुआम (Chamorro: Guåhan) उत्तर प्रशान्त महासागरय् लाःगु छगू टापु खः। थ्व संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगू 'अनइनकोर्पोरेटेड' (unincorporated) क्षेत्र खः। थ्व टापु मारियाना टापु पुचलय् दकलय् तःधंगु व दकलय् दक्षिणय् लाःगु टापु खः। थनया मूल निवासीतय्यात 'चामोर्रो' (Chamorro) धाइ।
भौगोलिक अवस्थिति
[सम्पादन]- क्षेत्रफल: ग्वाम करिब ५४४ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रय् न्यनाच्वंगु दु।
- रणनीतिक स्थान: ग्वाम फिलिपिन्स, जापान व अष्ट्रेलियाया दथुइ ला। थ्व रणनीतिक अवस्थितिया कारणं थुकियात "प्रशान्तया केन्द्र" (Hub of the Pacific) नं धाइ।
- ज्वालामुखी व कोरल: टापुया उत्तरी भाग कोरल सख्वाल्वहं (limestone) दयेकातःगु समथर थाय् खः सा दक्षिणी भाग ज्वालामुखी चट्टानं दयेकातःगु च्वका खः।
ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
[सम्पादन]- प्राचीन इतिहास: करिब ४,००० दँ न्ह्यः दक्षिण-पूर्वी एसिया पाखें चामोर्रो मनूत थन वयाः च्वं वःगु खः। इमिगु 'लाट्टे स्टोन' (Latte stones) वास्तुकला आः नं ग्वामय् नांजाः।
- स्पेनी शासन: सन् १५२१ य् फर्डिनान्ड म्यागेलन ग्वाम थ्यन। उकिं थन ३०० दँ स्वया अप्वः स्पेनी शासनया प्रभाव लाकल।
- अमेरिकी व जापानी नियन्त्रण: १८९८ या स्पेनी-अमेरिकी युद्ध धुंकाः ग्वाम अमेरिकाया अधीनय् लात। निगूगु हलिं युद्धया इलय् जापानी सेनां थुकियात कब्जा याःसां १९४४ य् अमेरिकन सेनां थुकियात हाकनं थःगु ल्हातय् कात।
राजनीतिक व सैन्य महत्त्व
[सम्पादन]ग्वाम अमेरिकी सेनाया निंतिं तसकं महत्त्वपूर्ण आधार शिविर खः:
- एन्डरसन एयर फोर्स बेस (Andersen AFB): थ्व प्रशान्त क्षेत्रया छगू मू हवाई अड्डा खः।
- नेभल बेस ग्वाम (Naval Base Guam): अमेरिकी नौसेनाया निंतिं थ्व छगू रणनीतिक बन्दरगाह खः।
- अमेरिकाया सैन्य उपस्थितिया कारणं ग्वामया अर्थतन्त्रय् तःधंगु प्रभाव लाकूगु दु, तर थुकिं स्थानीय चामोर्रो अधिकारवादीतय्सं चिन्ता नं प्वंका वयाच्वंगु दु।
संस्कृति व जनजीवन
[सम्पादन]- चामोर्रो संस्कृति: ग्वामया संस्कृतिइ चामोर्रो, स्पेनिश व अमेरिकन परम्पराया सम्मिश्रण खनेदु। 'फिएस्टा' (Fiesta) व स्थानीय नसा 'केलागुएन' (Kelaguen) थनया पहिचान खः।
- भाषा: अङ्ग्रेजी व चामोर्रो थनया आधिकारिक भाषात खः।
आर्थिक आधार
[सम्पादन]ग्वामया अर्थतन्त्र मुख्यतया निगू खँय् निर्भर दु:
- पर्यटन: विशेष यानाः जापान व दक्षिण कोरिया पाखें यक्व पर्यटकत ग्वामया बांलाःगु समुद्र सिथ (beaches) स्वयेत वइ। 'तुमोन बे' (Tumon Bay) थनया मू पर्यटकीय केन्द्र खः।
- अमेरिकी सैन्य खर्च: अमेरिकी सरकारं सैन्य आधार शिविरया निंतिं याइगु खर्चं स्थानीय बजारय् तःधंगु योगदान बी।
लिधंसा
[सम्पादन]- Rogers, Robert F. (1995). Destiny's Landfall: A History of Guam.
- Bevacqua, Michael Lujan. The Role of Guam in the Pacific.