ग्वसाः-ग्वयेज्या
ग्वसाः-ग्वयेज्या (नेपालभाषा: ग्वसाः + ग्वयेगु + ज्या, अंग्रेजी: Management, संस्कृत: व्यवस्थापन) धयागु छगू संस्था, ज्या, वा उद्देश्य पूवंकेत श्रोत व साधनतय्त बांलाक मुंकेगु व संकेगु ज्या खः। थुकी योजना दयेकेगु, जिम्मेवारी बायेगु, व ज्याया अनुगमन यायेगु थेंज्याःगु मू ज्या दुथ्याः। बांलाःगु ग्वसाः-ग्वयेज्या दूगु जक गुगुं नं संगठन वा न्यायेमिइ ज्या सुथां लायेफइ।
खँग्वःया उत्पति
[सम्पादन]नेपालभाषाय् 'ग्वसाः' धयागु 'प्रबन्ध वा व्यवस्था' (Setup/Arrangement) खः अले 'ग्वयेगु' धयागु 'छुं खँ दयेकेगु/छिंकेगु' (To organize) खः। थथे ज्याया निंतिं बांलाःगु प्रबन्ध मिलायेगु ज्या जूगुलिं थुकियात 'ग्वसाः-ग्वयेज्या' धाइ।
ग्वसाः-ग्वयेज्याया मू ताजि
[सम्पादन]१. च्वय्या ताजि (Top Management): नीति व योजना दयेकीपिं (दसु: निर्देशक)। २. दथुया ताजि (Middle Management): च्वय्या योजनायात कार्यान्वयन याइपिं (दसु: विभाग प्रमुख)। ३. क्वय्या ताजि (Lower Management): प्रत्यक्ष रूपं ज्यामि नाप च्वनाः ज्या याइपिं (दसु: सुपरभाइजर)।
ग्वसाः-ग्वयेज्याया ख्य:त
[सम्पादन]- अर्थ ग्वसाः-ग्वयेज्या (Financial Management): ध्यबा व पुँजीया उचित परिचालन।
- मनू-श्रोत ग्वसाः-ग्वयेज्या (HR Management): कर्मचारीतयगु छनोट व विकास, छु ज्याय् गन्याम्ह मनू मालि व छुं संस्थाय् दुपिं मनूतेत निश्चित ज्यायायेत गथे ग्वहालि याइगु थें ज्यागु ज्या।
- ई ग्वसाः-ग्वयेज्या (Time Management): ईया बांलाःगु छ्यलाबुला।
- ज्या ग्वसाः-ग्वयेज्या (Operations Management): उत्पादन व सेवाया गुणस्तर कायम यायेगु।
महत्त्व
[सम्पादन]ग्वसाः-ग्वयेज्यां गुगुं नं ख्यलय् क्वय् बियाकथंया तःधंगु प्रभाव लाकी:
- कार्यक्षमता: म्हो मिहिनेत व साधनं अप्वः लिच्वः पिकाये फइ।
- अनुशासन: ज्याय् छगू निश्चित पद्धति व अनुशासन कायम जुइ।
- संयोजन: थी-थी मनूतय्यात छगू हे लक्ष्यय् गोलबद्ध याये फइ।
लिधंसा
[सम्पादन]- Drucker, Peter F. (1954). The Practice of Management.
- Taylor, Frederick Winslow (1911). The Principles of Scientific Management.