काल्पनिक साहित्य

नेपाललिपि परिक्षण: 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑁𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐥𑐬𑐶𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐥𑑁 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟: काल्पनिक साहित्य 𑐟𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑄𑑋

काल्पनिक साहित्य (Fiction) धइगु साहित्यया छगु अज्याःगु विधा खः गन च्वमिं थःगु नुगःमिखां खंकातःगु वा कल्पना यानाः दयेकातःगु खँयात बाखंया रुप बी। थ्व वास्तविक घटना स्वया पाः, यद्यपि थुकिलि वास्तविक जीवनया अनुभव व भावनाया चित्रण दयेफु। साहित्यया थ्व ख्यलय् उपन्यास, चिबाखं, व थी-थी कथंया बाखंत लाः।

काल्पनिक साहित्यया मू उद्देश्य ब्वंमिपिन्त मनोरञ्जन बीगु, विचाः ब्वंकेगु, वा समाजया यथार्थयात क्यनेगु खः। हलिमय् दकलय् अप्व ब्वनीगु व च्वइगु साहित्यया विधा थ्व हे खः। थुकिया दुने यक्व उपविधात (Sub-genres) दु, गुकिलि मचा साहित्य निसें कयाः विज्ञान बाखँ तक्क लाः।

काल्पनिक साहित्यया तत्त्व

काल्पनिक साहित्यया छुं तत्त्व थ्व कथं दु-

प्लट वा बाखंया सार (Plot): प्लट काल्पनिक विधाया छगू वृत्तान्तात्मक पक्ष ख। बाखं दयेकीगु झकातेगु झ्वलं प्लट दयावइ। झकातेगु झ्वलं दयेकीगु स्वरुप, झकाया प्रभाव व कारक घटना, दर्शकं बाखँ स्वयेगु/खनिगु रुप वा संयोगात्मक रुपय् स्वानाच्वंगु झकातेसं प्लट दयेकी।
- ब्वयेज्या (Exposition): बाखँया परिवेष व पृष्ठभूमि ब्वयेगु भाग।
- पूर्वाभास (Foreshadowing): बाखनय् छ्येलीगु छगू प्रविधि। थुकिया ग्वहालि कया ब्वमिं बाखनय् लिपा छु जुइ धका अनुमान यायेफै।
- बाखँ थकायेगु (Rising action): थीथी झकात झ्वलं ब्वया बाखँया छगू भावयात गाढा याना ब्वंमियात रोमाञ्चित याना यंकिगु ज्या
- थाकाः तयेगु (Suspense): झ्वलय् थीथी झका दुथ्याना बाखँ थकाये धुंका उत्कर्षय् थ्यने न्ह्यः, छुं बाखनय् ब्वमितेत थथे थःकाःगु रोमाञ्चित अवस्थाय् थाकाः तयेगु तत्त्वयात सस्पेन्स धाइ।
- उत्कर्ष (Climax): बाखँ थकाकां ब्वमियात दकलय् रोमाञ्चित विन्दुइ थ्यंकीगु जुइ। थथे बाखँ थकाकां यंकिबिलय् थ्यनीगु दकलय् चरम रोमाञ्चक क्षणयात उत्कर्ष धाइ।
- बाखँ क्वबायेगु (Falling action):विशेषयाना वियोगात्मक बाखनय् भाव क्वकायेगु तत्त्व
- समाधान (Resolution):उत्कर्ष धुंका बाखंया मू समस्या सिधयेकेगु तत्त्व
संघर्ष (Conflict)
पात्र
- उद्घोषक (Point-of-view character): बाखँ कनिम्ह पात्र। थ्व पात्रया दृष्टिं पाठक/दर्शकं बाखँ ब्वनि/खनि
- नायक/मू पात्र (Protagonist): बाखँया लक्ष्य ब्वयेत छ्येलीगु पात्र। बाखनय् थ्व हे पात्रया छुं गुण, व्यक्तित्त्व आदि ब्वया बाखंया सार कनातःगु दइ।
- खलनायक (Antagonist): मू पात्रया विरोध याइम्ह पात्र। साधारणतया, थ्व पात्रया पराजय नापं बाखँ क्वचाइ।
- स्थीर पात्र (Static character): बाखँ दछि मपाइम्ह पात्र।
- परिवर्तनशील पात्र (Dynamic character):बाखनय् थःगु चरित्र हिलाःवनिम्ह पात्र।
- परास्त पात्र (Foil): मू पात्रया व्यक्तित्त्व वा गुण ब्वयेत छ्येलीगु पात्र। थ्व पात्र मू पात्रनाप धेधेबल्ला यासें बुइम्ह पात्र ख।
- सहायक पात्र (Supporting character): बाखनय् मेमेगु पात्रत नापं म्हो रुपय् जक्क प्रकट जुइगु पात्र।

मू विधा व प्रकार

काल्पनिक साहित्ययात बायेगु थी-थी आधारत दु। थुकिया छुं मू रुपत थ्व कथं दु:

उपन्यास (Novel): थ्व ताःहाकःगु बाखं खः। थुकिलि यक्व पात्रत, घटनात, व विस्तृत प्लट (Plot) दइ।

चिबाखं (Short Story): थ्व उपन्यास स्वया चिहाकः जुइ। थुकिलि प्रायः छगु मू घटना वा भावनायात जक क्यनेगु जुइ।

मचा साहित्य (Children's literature): मचातय्गु निंतिं च्वयातःगु बाखं, दसु दन्त्यकथा (Fairy tale) व नीतिबाखं (Fable)।

विज्ञान बाखँ (Science fiction): विज्ञान व प्रविधिया कल्पना यानाः च्वयातःगु बाखं। थुकिलि समय यात्रा (Time travel) व युटोपिया (Utopia) थें न्याःगु विषयवस्तु दयेफु।

जासुसी साहित्य (Detective fiction): अपराध व रहस्य विषयस च्वयातःगु बाखं।

ग्यानापुगु बाखं (Horror fiction): ब्वंमिपिन्त ग्याकेगु वा रहस्यया अनुभव बीगु बाखं।

दन्त्यकथा (Fairy tale),"जादु, परी, व काल्पनिक प्राणीत दुथ्याःगु मचातय्गु निंतिं पुलांगु बाखं।"

नीतिबाखं (Fable), नैतिक शिक्षा बीगु चिहाकःगु बाखं।

फ्यान्टासी (Fantasy),"जादु, सुपरन्याचुरल शक्ति, व काल्पनिक ब्रह्माण्ड (Fictional universe) दुगु बाखं।"

किम्वदन्ती (Legend),इतिहास व कल्पना ल्वाकज्यानाः न्ह्यानाच्वंगु लोकबाखं।

मतिना उपन्यास (Romance novel),निम्ह व्यक्तिया दथुइ जुइगु मतिना व सम्बन्धया बाखं।

ध्याचू (Satire),"समाज, राजनीति वा व्यक्तिया कमजोरीयात लवहंक कथं क्यनेगु विधा।"

डार्क ह्युमर (Dark humor),"स्याःगु, ग्यानापुगु वा गम्भीर विषययात नं न्हिलाकथं क्यनेगु शैली।"

समय यात्रा (Time travel),ई (Time) -या माध्यमं न्ह्यःने वा लिउने वनेगु काल्पनिक विज्ञान कथा।

युटोपिया (Utopia),छगु आदर्श व पूर्ण समाजया कल्पना यानाः च्वयातःगु साहित्य।

स्वयादिसँ

साहित्य