कापि
कापि[१] (Bay) धइगु लःया थन्याःगु निकाय खः गुकिया स्वखें बँ दयाच्वनि। थ्व समुद्री तटया थन्याःगु चकंगु भाग खः गन लः बँया दुनेतक वनाच्वंगु दइ। साधारणतया कापि 'खाडी' (Gulf) स्वया चिधं जुइ, तर थ्व नियम फुक्क थासय् लागू मजुइ नं फु।
उत्पत्ति व भौगोलिक प्रक्रिया
[सम्पादन]कापि थी-थी भौगोलिक कारणं दयेकी:
- तटीय क्षयीकरण (Coastal Erosion): समुद्रया लहर(Waves) नं तटीय क्षेत्रया नायुगु ल्वहँ व चायात स्यंकाः यंकी, गुकिं यानाः बाःचाकः (Semi-circular) कापि दयेकी।
- जलस्तर वृद्धि: समुद्री सतह थहां वइबलय् खुसिया गाः (Valley) लः नं मुनाः कापि दयेकी।
- टेक्टोनिक हिलाः: बँया प्लेटत तछ्यानाः वा क्वबानाः समुद्रया लः दुहाँ वयेबलय् नं कापि दयेकेफु।
आर्थिक व सामरिक महत्त्व
[सम्पादन]- प्राकृतिक बन्दरगाह (Natural Harbours): कापिया स्वखें बँ दइगुलिं थन समुद्रया प्रभाव (फय् आदि) म्हो जुइगुलिं थन जहाज स्वथना तयेत व वाणिज्य या निंतिं सुरक्षित थाय् खः।
- न्या लायेगु ज्या: कापिया स्थिर लः न्या व मेगु समुद्री जीवतयगु निंतिं बांलाःगु च्वनिगु थाय् जुइ।
- पर्यटन: कापिया शान्त लः व बांलाःगु तटीय दृश्यं यानाः थन पर्यटन विकास जुइ।
हलिंया नांजाःगु कापित
[सम्पादन]- बंगालया कापि (Bay of Bengal): हलिंया दकलय् तःधंगु कापि।
- हडसन कापि (Hudson Bay): क्यानाडाय् दूगु छगू तःधंगु कापि।
- सान फ्रान्सिस्को कापि (San Francisco Bay): अमेरिकाया छगू प्रसिद्ध प्राकृतिक बन्दरगाह।
वातावरण प्रणाली (Ecosystem)
[सम्पादन]कापिय् समुद्र व जमिनया मंकाः प्रभाव दूगुलिं थन विशेष कथंया 'इस्टुअरी' (Estuary) प्रणाली खनेदु। थनया लः समुद्री लः स्वया म्हो चिन्वःगु (Saline) जुइ।
लिधंसा
[सम्पादन]- ↑ तुलाधर, कमल रत्न (१९९६). English–Nepalbhasa Wordbook (𑐀𑑄𑐐𑑂𑐬𑐾𑐖𑐷-𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐨𑐵𑐲𑐵 𑐏𑑃𑐐𑑂𑐰𑑅 𑐳𑐦𑐹), with रमेश काजी स्थापित; रुक्मिणी श्रेष्ठ; ओम चरण अमात्य, न्हापां (in en,new), येँ, नेपाः: भुलुखा पिथना.
ब्वनादिसँ
[सम्पादन]- Davidson, Keay (1998). The Concise Encyclopedia of Geography.
- National Geographic - Coastal Landforms: Bays and Gulfs.