कराते
कराते (अङ्ग्रेजी: Karate) जापानया "ओकिनावा" (Okinawa) द्वीपय् विकास जूगु छगू नांजाःगु मार्सल आर्त खः। "कराते" खँग्वःया अर्थ "खाली ल्हाः" (Empty Hand) खः ("करा" = खाली, "ते" = ल्हाः)। थ्व कला मू कथं "प्रहार" (Striking) य् आधारित दु, गन मुक्का (Punch), प्यंकेगु (Kick), चुल्या (Elbow), व "पुलि" (Knee) छ्यलाः आक्रमण याइ। करातेया विकास ओकिनावाय् हतियार प्रतिबन्ध तःगु ईलय् आत्मरक्षाया निंतिं जूगु खः। २०गु शताब्दीया सुरुइ "गिचिन फुनाकोशी" (Gichin Funakoshi) नं करातेयात जापानया मू भूभागय् (Mainland Japan) हलादिल व थुकियात आधुनिक रुप बियादिल। करातेय् "किहोन" (Kihon - आधारभूत प्रविधि), "काता" (Kata - चालतय्गु झ्वः), व "कुमिते" (Kumite - ल्वापु) या अभ्यास याइ। करातेया कासामिपिसं "गि" (Gi) नांयागु तुयुगु वसः पुनी व योग्यता क्यनेत "बेल्त" (Belt) छ्यली। "ब्ल्याक बेल्त" (Black Belt) वा "दान" (Dan) प्राप्त यायेगु कराते कासामिया लक्ष्य जुइ। करातेया यक्व शैलीत दु, गथेकि "शोतोकान" (Shotokan), "गोजु-र्यु" (Goju-ryu), "वाडो-र्यु" (Wado-ryu), व "शितो-र्यु" (Shito-ryu)। सन् २०२० या टोकियो ओलम्पिकय् करातेयात न्हापांखुसी ओलम्पिक कासाय् दुथ्याकूगु खः। करातेय् शारीरिक बलया नापं मानसिक एकाग्रता व अनुशासनया तःधंगु महत्त्व दु। करातेया प्रहारत प्रायः तप्यंक (Linear) व शक्तिशाली जुइ। थ्व कलाय् "कियाइ" (Kiai) वा तसकं हालाः सासः पिकायेगु प्रविधि छ्यली, गुकिं प्रहारया शक्ति अप्वकी व शत्रुयात ग्याकी। नेपालय् कराते दकलय् लोकंह्वाःगु कासा मध्ये छगू खः, व नेपालं दक्षिण एसियाली कासाय् (SAG) करातेय् यक्व स्वर्ण पदक (Gold medals) त्याकूगु दु।
| शैली | विशेषता |
|---|---|
| शोतोकान (Shotokan) | तःधंगु व गहन स्टान्स (Deep Stances), तप्यंक व शक्तिशाली प्रहार। हलिमय् दकलय् लोकंह्वाःगु शैली। |
| गोजु-र्यु (Goju-ryu) | "कडा" (Hard) व "लचकदार" (Soft) प्रविधिया मिश्रण। श्वासप्रश्वासय् (Breathing) जोड। |
| वाडो-र्यु (Wado-ryu) | जापानी ज्युजित्सुया प्रभाव दुगु। शरीरया चाल (Body movement) व छले यायेगु (Evasion) य् केन्द्रित। |
| क्योकुशिन (Kyokushin) | "फुल कन्ट्याक्ट" (Full Contact) शैली। थ्व शारीरिक कडाइ व सहनशीलताया निंतिं नांजाः। |