कचाखँपु

कचाखँपु धैगु खँग्वःतय्गु उगु पुचः खः गुकिलि छगू कर्ता (Subject) व छगू यासु (Verb) दइ। थ्व छगू पूर्ण खँत्वाः (Sentence) जुइफु वा खँत्वाःया छगू ब्व जक नं जुइफु।

कचाखँपुया ब्वः

प्रत्येक कचाखँपुइ निगू मू ब्व दइ:

• कर्ता (Subject): सुनां ज्या यानाच्वन वा गुकिया खँय् खँ जुयाच्वन।
• विधेय (Predicate): कर्ताया खँय् कनातःगु खँ, गुकिं छगू यासु (Verb) अनिवार्य रूपं क्यनी।

कचाखँपुया ताजि

भाय्‌लचं (Grammar) य् कचाखँपुयात मू कथं निगू प्रकारय् बायेगु या:

स्वतन्त्र कचाखँपु (Independent Clause)

थ्व कचाखँपुं थः म्हं छगू पूर्ण अर्थ प्वङ्की अले थ्व छगू पूर्ण खँत्वाःया रूपय् च्वने फु।

दसु: "जिं सफू ब्वना।"

थन "जि" कर्ता खः अले "सफू ब्वना" विधेय खः। थ्व खँत्वाः थः म्हं पूर्ण दु।

आश्रित कचाखँपु (Dependent / Subordinate Clause)

थ्व कचाखँपुइ कर्ता व क्रिया दःसां थुकिं छगू पूर्ण विचाः प्वङ्की मखु। थ्व अर्थ पूरा यायेत मेगु स्वतन्त्र कचाखँपुय् निर्भर जुइ माः।

दसु: "गबलय् जि छेँय् थ्यना...।"

थन "गबलय्" खँग्वःया कारणं थ्व खँ पूमवं, अले थ्व खँ पूवंकेत मेगु खँ (दसु: "अबलय् वा वल") आवश्यक जुइ।

नापं कचाखँपुयात मेगु कथं नं बायेछिं

• नां कचाखँपु
• ब्वाय्गु कचाखँपु
• अव्यय कचाखँपु

खँत्वाः व कचाखँपु दथुया भिन्नता

गुण	खँत्वाः (Phrase)	कचाखँपु (Clause)
कर्ता-क्रिया स्वापू	दइ मखु	दइ
पूर्ण विचाः	प्वङ्की मखु	स्वतन्त्र जूसा प्वङ्की
दसु	"तसकं याकनं"	"व तसकं याकनं ब्वाँय् वन"