Jump to content

एल्जिक भाय् पुचः

विकिपिडिया नं
नेपाललिपि परिक्षण: 𑐠𑑂𑐰 𑐥𑑁𑐫𑐵 𑐣𑐾𑐥𑐵𑐮𑐮𑐶𑐥𑐶𑐂 𑐥𑐬𑐶𑐎𑑂𑐲𑐞 𑐥𑑁 𑐧𑑂𑐰𑐣𑐾𑐟: एल्जिक भाय् पुचः 𑐟𑐶𑐫𑐵𑐡𑐶𑐳𑑄𑑋

एल्जिक भाय् पुचः धैगु उत्तर अमेरिकाया छगू मू व तसकं तःधंगु आदिवासी भाय् पुचः खः। थ्व भाय् पुचःया अप्वः धाथें भाषात अल्गोनक्वियन (Algonquian) उप-पुचलय् ला। थ्व भाय् पुचःया भाषात रकी माउन्टेन निसें एटलान्टिक महासागरया सिथ तक व क्यानाडाया छुं ब्व निसें संयुक्त राज्य अमेरिकाया दक्षिण तक ल्हाइगु या।

ब्वथला

[सम्पादन]

एल्जिक भाय् पुचःयात मू कथं स्वंगु ब्वय् बायेगु या:

  • अल्गोनक्वियन भाषात (Algonquian languages): थ्व पुचलय् एल्जिक भाय् पुचःया दकलय् अप्वः भाषात ला। थुकिया दुने प्रसिद्ध भाषात थ्व कथं दु:
  • विओत (Wiyot): थ्व क्यालिफोर्नियाया छगू भाय् खः, गुगु आः विलुप्त (extinct) जुइ धुंकल।
  • युरोक (Yurok): थ्व नं क्यालिफोर्नियाया हे छगू आदिवासी भाय् खः, गुगु आः नं छुं मनूतयेसं ल्हाइ।

विशेषता

[सम्पादन]

एल्जिक भाषातय्गु छुं मू विशेषता थ्व कथं दु:

  • बहुसंश्लेषणात्मक (Polysynthetic): थ्व भाषाय् छगू हे खँग्वलं छगू पूवंगु वाक्यया अर्थ बीफु। थी-थी प्रत्यय (suffixes) व उपसर्ग (prefixes) स्वानाः जटिल खँग्वः दयेकीगु या।
  • सजीव व निर्जीवया भिन्नता (Animacy): थ्व भाषाय् व्याकरण कथं वस्तुयात 'सजीव' (animate) व 'निर्जीव' (inanimate) कथं बायेगु या। थ्व भाय् पुचलय् मिजं-मिसा (gender) स्वया नं 'सजीव-निर्जीव'या भिन्नता अप्वः महत्त्वपूर्ण जुइ।
  • सःया संरचना (Phonology): थ्व भाषाय् सः (vowels) व व्यञ्जन (consonants)या छगू विशेष व्यवस्था दइ, गुकिं यानाः थ्व मेमेगु भाय् पुचः स्वया भिन्न जुइ।

वर्तमान अवस्था

[सम्पादन]

थ्व भाय् पुचःया यक्व भाषात आः संकटय् (endangered) लाःगु दु। युवा पुस्तां अंग्रेजी वा मेमेगु भाषाय् अप्वः केन्द्रित जूगुलिं आदिवासी भाषात म्हो जुया वनाच्वंगु दु। तर आः क्यानाडा व अमेरिकाया छुं थासय् थ्व भाषाय् पुनरुत्थान (language revitalization)या ज्याझ्वःत न्ह्याकाच्वंगु दु।

लिधंसा

[सम्पादन]

[]

  1. Algic languages (en).