एल्जिक भाय् पुचः
Appearance
एल्जिक भाय् पुचः धैगु उत्तर अमेरिकाया छगू मू व तसकं तःधंगु आदिवासी भाय् पुचः खः। थ्व भाय् पुचःया अप्वः धाथें भाषात अल्गोनक्वियन (Algonquian) उप-पुचलय् ला। थ्व भाय् पुचःया भाषात रकी माउन्टेन निसें एटलान्टिक महासागरया सिथ तक व क्यानाडाया छुं ब्व निसें संयुक्त राज्य अमेरिकाया दक्षिण तक ल्हाइगु या।
ब्वथला
[सम्पादन]एल्जिक भाय् पुचःयात मू कथं स्वंगु ब्वय् बायेगु या:
- अल्गोनक्वियन भाषात (Algonquian languages): थ्व पुचलय् एल्जिक भाय् पुचःया दकलय् अप्वः भाषात ला। थुकिया दुने प्रसिद्ध भाषात थ्व कथं दु:
- ओजिब्वे (Ojibwe)
- क्री (Cree)
- ब्ल्याकफुट (Blackfoot)
- शःनी (Shawnee)
- विओत (Wiyot): थ्व क्यालिफोर्नियाया छगू भाय् खः, गुगु आः विलुप्त (extinct) जुइ धुंकल।
- युरोक (Yurok): थ्व नं क्यालिफोर्नियाया हे छगू आदिवासी भाय् खः, गुगु आः नं छुं मनूतयेसं ल्हाइ।
विशेषता
[सम्पादन]एल्जिक भाषातय्गु छुं मू विशेषता थ्व कथं दु:
- बहुसंश्लेषणात्मक (Polysynthetic): थ्व भाषाय् छगू हे खँग्वलं छगू पूवंगु वाक्यया अर्थ बीफु। थी-थी प्रत्यय (suffixes) व उपसर्ग (prefixes) स्वानाः जटिल खँग्वः दयेकीगु या।
- सजीव व निर्जीवया भिन्नता (Animacy): थ्व भाषाय् व्याकरण कथं वस्तुयात 'सजीव' (animate) व 'निर्जीव' (inanimate) कथं बायेगु या। थ्व भाय् पुचलय् मिजं-मिसा (gender) स्वया नं 'सजीव-निर्जीव'या भिन्नता अप्वः महत्त्वपूर्ण जुइ।
- सःया संरचना (Phonology): थ्व भाषाय् सः (vowels) व व्यञ्जन (consonants)या छगू विशेष व्यवस्था दइ, गुकिं यानाः थ्व मेमेगु भाय् पुचः स्वया भिन्न जुइ।
वर्तमान अवस्था
[सम्पादन]थ्व भाय् पुचःया यक्व भाषात आः संकटय् (endangered) लाःगु दु। युवा पुस्तां अंग्रेजी वा मेमेगु भाषाय् अप्वः केन्द्रित जूगुलिं आदिवासी भाषात म्हो जुया वनाच्वंगु दु। तर आः क्यानाडा व अमेरिकाया छुं थासय् थ्व भाषाय् पुनरुत्थान (language revitalization)या ज्याझ्वःत न्ह्याकाच्वंगु दु।
लिधंसा
[सम्पादन]- ↑ Algic languages (en).