एलिमेन्ट्स
युक्लिडया एलिमेन्ट्स (अङ्ग्रेजी: Euclid's Elements; ग्रीक: Στοιχεῖα - Stoicheia) प्राचीन ग्रीक गणितज्ञ युक्लिड (Euclid) द्वारा करिब ३०० ई.पू. पाखे च्वयातःगु गणितीय व ज्यामितीय सफू खः।[१] थ्व सफू १३ गू खण्ड (Books) य् ब्वथलातःगु दु। थ्व सफूयात गणितया इतिहासय् दकलय् प्रभावशाली व सफल पाठ्यपुस्तक मानय् याइ। १९गु शताब्दीया अन्त तक थ्व सफू हलिम न्यंकं ज्यामिति (Geometry) स्येनेगु मू सफू जुयाच्वन। थुकिलि युक्लिडं समतल ज्यामिति (Plane geometry) व अङ्कगणित (Arithmetic) या सिद्धान्तत मुंकाः व्यवस्थित रुपं प्रस्तुत यानादीगु दु।
"एलिमेन्ट्स" या दकलय् तःधंगु विशेषता धयागु थुकिया "तार्किक संरचना" खः। युक्लिडं न्हापां छुं आधारभूत सत्य वा "एक्जियोम" (Axioms) परिभाषित यानादिल, अले उकिया आधारय् मेमेगु जटिल साध्य (Theorems) प्रमाणित यानादिल। थ्व विधि थौं नं गणितय् छ्यली। थ्व सफुतिइ "युक्लिडियन अल्गोरिदम" (Euclidean algorithm) व "अभाज्य ल्याःत अनन्त दु" (Infinitude of primes) धयागु प्रमाण नं दु। थ्व सफू बाइबल धुंकाः दकलय् अप्व भाषाय् अनुवाद जूगु व पिथंगु सफू खः। अब्राहम लिङ्कन व अल्बर्ट आइन्स्टाइन थें न्याःपिं व्यक्तित्वतय्सं थ्व सफूया तार्किक शक्तिपाखें प्रेरणा काःगु खः। थ्व सफू केवल गणितया निंतिं जक मखुसें तर्कशास्त्र (Logic) व दर्शनया निंतिं नं महत्त्वपूर्ण दु।
लिधंसा
[सम्पादन]- ↑ Heath, Thomas L. (1956). The Thirteen Books of Euclid's Elements. Dover Publications.