एटलस

एटलस (Atlas) धइगु मानकिपातेगु (Maps) छगू व्यवस्थित मुना वा सफू खः। थुकिं पृथ्वीया भौगोलिक विशेषता, राजनीतिक सीमा, सामाजिक-आर्थिक तथ्याङ्क, व खगोलीय पिण्डतयगु जानकारी सविस्तार क्यनी। छगू एटलसय् केवल नक्सा जक मजुसें ग्राफ, चार्ट, व तथ्याङ्कगत विवरण नं दुथ्यानातःगु दइ।

थुकिलि पृथ्वीया थीथी देय्, महाद्वीप व समग्र विश्वया भौगोलिक, राजनीतिक, व भौतिक मानकिपात दइ। नक्सा नापं थुकिलि भौगोलिक सूचं, मनूल्या, लःफय्, प्राकृतिक स्रोत व अर्थतन्त्र सम्बन्धी तथ्यांक नं दुथ्यानातःगु जुइ। थ्व सफूया नां ग्रीक पौराणिक बाखँया पात्र 'एटलस' या नामं दयेकातःगु खः, गुम्हेस्यां बाखन्य् बँग्वारायात थःगु म्हय् कुबियाच्वन। इतिहासय् दकलय् न्हापांगु आधुनिक एटलस १५७०इ अब्राहम ओरटेलियस (Abraham Ortelius) या 'थिएट्रम ओर्बिस टेरारम' खः। एटलस स्कूल, सफूधुकू, मालेज्या व चाहिला ज्याझ्वःया निंतिं अति उपयोगी ज्या-सफू खः। थुकिलि विषयगत नक्सात (thematic maps) नं दइ गुकिं विश्वया थीथी क्षेत्रया प्राकृतिक व सामाजिक अवस्था क्यनि। मुद्रित एटलस नापं आः डिजिटल व अनलाइन एटलसत नं यक्व लोकंह्वाः। एटलसं झीत समग्र संसारया भूगोलयात छगू हे थासय् च्वनाः अध्ययन यायेगु अवसर बइ। थ्व भौगोलिक ज्ञान व अन्तर्राष्ट्रिय रुपया निंतिं छगू महत्त्वपूर्ण ग्रन्थ खः।

एटलसया ताजि

एटलसयात उकिया विषयवस्तु व कार्यक्षेत्र कथं थी-थी भागय् बाये फइ:

1. हलिं एटलस (World Atlas): थुकिं हलिंया दकलय् तःधंगु भौगोलिक एकाइत, देय्त, व महादेशतयगु मंकाः जानकारी बी।
2. क्षेत्रीय एटलस (Regional Atlas): छगू निश्चित देय, राज्य, वा शहरया विस्तृत विवरण दूगु एटलस (दसु: नेपालया एटलस)।
3. विषयगत एटलस (Thematic Atlas): छगू विशिष्ट विषयय् आधारित नक्सात (दसु: भौतिक भूगोल , जनसंख्या, जलवायु, वा ऐतिहासिक घटनात)।
4. डिजिटल एटलस: इन्टरनेट व सफ्टवेयरया माध्यमं छ्यलिगु 'इन्टरएक्टिभ' एटलस (दसु: Google Earth)।

एटलसया ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

'एटलस' खँग्वःया उत्पत्ति प्राचीन ग्रीक दन्त्यकथा नाप स्वापू दु:

• ग्रीक मिथक: दन्त्यकथा कथं 'एटलस' छम्ह टाइटन (Titan) खः गुकियात सजाय कथं थःगु ब्वहलय् (Shoulders) हलिं वा आकाशया गोला क्वबीत आदेश ब्युगु जुल।
• न्हापांगु एटलस: 'एटलस' खँग्वःया छ्यला दकलय् न्हापां १६गू शताब्दीय् गेरार्डस मर्केटर (Gerardus Mercator) नं थःगु मानकिपा मुनाया निंतिं याःगु खः।

एटलसया महत्व

अनुसन्धानया ख्यलय् एटलसया भूमिका महत्वपूर्ण दु:

• नेभिगेसन: थुकिं थाय् मालेत व यात्राया योजना दयेकेत ग्वाहालि याइ।
• शिक्षा: विद्यार्थी तय्त हलिंया राजनीति शास्त्र , सीमा, व प्राकृतिक स्रोत साधन बारे सयेकेत अःपुइ।
• योजना दयेकेगु: सरकार व व्यापारिक निकाय तय्सं ज्याझ्वः विस्तार व विकास निर्माणया निंतिं एटलसया सूचं छ्यलि।
• ऐतिहासिक अध्ययन: पुलां एटलस ब्वनाः झीसं इतिहासय् साम्राज्यतयगु सीमा गथे हिला वन धकाः सीके फु।

एटलस व कार्टोग्राफी (Cartography)

एटलस निर्माण यायेगु कला व विज्ञानयात 'कार्टोग्राफी' धाइ। आधुनिक एटलस दयेकेत भू-उपग्रह (Satellites) व GIS (Geographic Information System) प्रविधिया प्रयोग जुइ, गुकिं यानाः नक्साया सूक्ष्म विवरण नं तसकं हे पाय्‌छि जुइ।

ब्वनादिसँ

• Black, Jeremy (2003). Visions of the World: A History of Maps.
• Mercator, Gerardus (1595). Atlas sive Cosmographicae Meditationes.