एजियन सागर

एजियन सागर (Aegean Sea) भूमध्य सागर (Mediterranean Sea) या छगू विस्तारित भाग खः, गुगु ग्रीस व टर्की दथुइ ला। थ्व सागर पश्चिमी सभ्यताया विकासया निंतिं तसकं हे महत्वपूर्ण थाय् खः। थ्व सागर उत्तरय् दार्दानेल्स(Dardanelles) व बस्फरस जलसन्धि(Bosphorus) पाखें कृष्ण सागर (Black Sea) नाप स्वापू दु।

भौगोलिक विशेषता

एजियन सागर थःगु असङ्ख्य टापुत (Islands) व बांलाःगु समुद्री सिथया निंतिं हलिं न्यंकं प्रसिद्ध दु।

न्हसिभुत: थन द्वलंद्व न्हसिभु दु, गुकी क्रेट (Crete), रोड्स (Rhodes), व सान्तोरीनी (Santorini) मू खः।
तटीय भू-बनोट: थ्व सागरया सिथ तसकं हे बेक्वः, गुकिं यानाः थन यक्व प्राकृतिक बन्दरगाह (Natural Harbors) दयेकूगु दु। थ्व बन्दरगाहं प्राचीन ई निसें वाणिज्य विकासय् ग्वाहालि याःगु दु।
गाः: थ्व सागरया औसत गहिराई करिब १५०० मिटर दु, तर क्रेट टापुया पूर्वपाखे थ्व दकलय् अप्वः गहिराईय् (३५०० मिटर स्वया अप्वः) दु।

ऐतिहासिक व सांस्कृतिक महत्त्व

भौतिक भूगोल या दृष्टिकोणं जक मखुसें, इतिहासया पानाय् एजियन सागरया थाय् तसकं हे तःमि दु:

सभ्यताया जननी: हलिंया दकलय् पुलां सभ्यता मध्ये छगू 'मिनोअन' (Minoan) व 'माइसेनियन' (Mycenaean) सभ्यता थ्व हे सागरया सिथय् विकास जूगु खः।
दन्त्यकथा (Mythology): ग्रीक पौराणिक बाखं कथं एथेन्सया जुजु 'एजियस' (Aegeus) नं थ्व सागरय् तिंन्हुलिं थुकिया नां 'एजियन' जूगु धाइ।
हताः व राजनीति: प्राचीन ईलय् फारसी हताः (Persian Wars) निसें कयाः आधुनिक राजनीति शास्त्र तकं, ग्रीस व टर्की दथुइ थ्व सागरया अधिकारयात कयाः विवाद व बहस जुयाच्वंगु दु।

अर्थव्यवस्था व वाणिज्य

आधुनिक ईलय् एजियन सागर आर्थिक रूपं तसकल हे महत्वपूर्ण जूगु दु:

पर्यटन: थनया न्हसिभुत हलिंया प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य खः, गुकिं ग्रीस व टर्कीया अर्थतन्त्रय् तःधंगु टेवा ब्यु।
शिपिङ (Shipping): कृष्ण सागर व भूमध्य सागर दथुइ व्यापार यायेत थ्व सागर छगू मू मार्ग (Trade Route) खः। एटलस य् स्वयेबलय् थ्व सागरया रणनीतिक महत्त्व स्पष्ट खनेदु।
ऊर्जा स्रोत: थ्व सागरया क्वे प्राकृतिक ग्यास व चिकं (Oil) या भण्डार दयेफु धइगु अनुमान दु, गुकिया कारणं थन वैदेशिक लगानी व वाणिज्य ख्यलय् आकर्षण अप्वःगु दु।

वातावरणीय समस्या

तच्वःगु शहरीकरणया कारणं एजियन सागरय् छुं समस्यात खनेदु:

प्रदूषण: प्लास्टिकजन्य पदार्थ व जहाजं पिहां वइगु फोहोरं समुद्री जीवन (Marine life) संकटय् लाःगु दु।
अत्यधिक न्या लायेगु: अनियन्त्रित रूपं न्या लायेगु (Overfishing) ज्यां वातावरणीय सन्तुलन स्यनाच्वंगु दु।

लिधंसा

Higgins, Reynold (1967). Minoan and Mycenaean Art.
Wood, Michael (1985). In Search of the Trojan War.