इरानी वास्तुकला

इरानी वास्तुकला वा फारसी वास्तुकला ५,००० दँ स्वया पुलांगु इतिहास दुगु वास्तुकला खः। थ्व इरान व मध्य एसियाया क्षेत्रय् विकास जूगु खः। इरानी वास्तुकलाया मू विशेषता "संरचनात्मक व कलात्मक विविधता" खः। थुकिलि चिधंगु च्याः पसः निसें त-तःधंगु लाय्कू व मस्जिद तक ला। इरानी वास्तुकलाय् "डोम" (Dome) वा गुम्बजया प्रयोग तसकं महत्त्वपूर्ण दु। इरानया गुम्बजत प्रायः प्याज आकारया जुइ व उकी रंगीन अंय्पा (Tiles) तयातइ। "इवान" (Iwan) इरानी वास्तुकलाया मेगु मू तत्त्व खः, गुगु स्वखेरं अंगः दइगु व न्ह्यःने पाखे खुल्ला दइगु तःजाःगु हल खः। "पर्सेपोलिस" (Persepolis) प्राचीन फारसी साम्राज्यया भव्यता क्यनीगु भग्नावशेष खः, गन त-तःधंगु खम्बा व ल्वहँया ब्या-किपा (Reliefs) दु। इस्लामिक कालखण्डय्, इरानी वास्तुकलाय् "मोजाइक" (Mosaic) व "क्यालिग्राफी" (Calligraphy) या प्रयोग अप्व यात। "इस्फावान" (Isfahan) या "शाह मस्जिद" (Shah Mosque) थुकिया उत्कृष्ट दसु खः, गन वचुगु (Blue) अंय्पातय्सं स्वर्गया आभास बिइगु उद्देश्यं दयेकातल। इरानी वास्तुकलाय् "केबः" (Garden) वा "चारबाग" (Charbagh) या अवधारणा नं महत्त्वपूर्ण दु, गन लःया स्रोत व स्वाँमातय्सं सन्तुलन दयेकी। "विन्दक्याचर" (Windcatcher) वा "बाद्गिर" (Badgir) मरुभूमिइ छेँयात फस कायाः ख्वाउँकेत दयेकातःगु प्राचीन वातानुकूलन (Air conditioning) प्रणाली खः। इरानी वास्तुकलां भारतया मुगल वास्तुकलायात तःधंगु प्रभाव लाकूगु दु।

इरानी वास्तुकलाया छुं मू तत्त्व

तत्त्व	लिखँ
इवान (Iwan)	स्वखेरं अंगः व छखेरं खुल्ला दुगु तःजाःगु मूलुखा वा हल।
गुम्बज (Dome)	प्रायः प्याज आकारया व रंगीन अंय्पां भुनातःगु संरचना।
मुकारनास (Muqarnas)	हाया ग्वला (Honeycomb) थें च्वंगु सजावटी भल्तिङ (Vaulting)।
बाद्गिर (Windcatcher)	प्राकृतिक फय् सञ्चालन यानाः भवन ख्वाउँकेगु टावर।