आइरिश सागर
आइरिश सागर बाय् आयरिश सागर (आयरिश: Muir Éireann) आयरल्याण्ड व ग्रेट ब्रिटेन द्वीप दथुइ लाःगु छगू जलभाग खः। थ्व सागरं दक्षिणय् 'सेन्ट जर्ज च्यानल' (St George's Channel) पाखें केल्टिक सागर (Celtic Sea) व उत्तरय् 'नोर्थ च्यानल' (North Channel) पाखें आन्ध्र महासागर (Atlantic Ocean) नाप स्वापू तइ। थ्व सागर आर्थिक, ऐतिहासिक व पर्यावरणीय दृष्टिकोणं तसकं महत्त्वपूर्ण दु।
भौगोलिक अवस्थिति व विस्तार
[सम्पादन]- द्वीप समूह: आयरिश सागरया दथुइ 'आइल अफ म्यान' (Isle of Man) ला, गुगु थ्व सागरया दकलय् तःधंगु द्वीप खः। अथे हे वेल्सया सिथय् 'एङ्गलसी' (Anglesey) द्वीप नं ला।
- तटीय क्षेत्रत: थ्व सागरया सिथय् आयरल्याण्ड, उत्तरी आयरल्याण्ड, स्कटल्याण्ड, इङ्गल्याण्ड व वेल्स ला।
- बन्दरगाह: डब्लिन (Dublin), लिभरपुल (Liverpool), व बेलफास्ट (Belfast) थ्व सागरया मू व्यापारिक केन्द्रत खः।
ऐतिहासिक व आर्थिक महत्त्व
[सम्पादन]आयरिश सागरं प्राचीन कालय् निसें हे बेलायती उपमहाद्वीपय् तःधंगु प्रभाव लाकूगु दु:
- व्यापार व यातायात: थ्व सागर हलिंया दकलय् व्यस्त समुद्री मार्गमध्ये छगू खः। न्हिथं यक्व ल्याखनय् फेरीत (Ferries) व मालवाहक जहाज लण्डन, डब्लिन व लिभरपुल दथुइ च्वय्-क्वय् याइ।
- उर्जा स्रोत: थ्व सागरया लः क्वय् प्राकृतिक ग्यास व चिकंया भण्डार दु। अथे हे आःया ईलय् थन तःधंगु 'विन्ड फार्म' (Offshore wind farms) त दयेकाः नवीकरणीय उर्जा उत्पादन जुयाच्वंगु दु, गुकिं बेलायत व आयरल्याण्डया अर्थतन्त्रय् बांलाःगु प्रभाव लाकूगु दु।
जैव विविधता
[सम्पादन]आयरिश सागर समुद्री जीवतयगु निंतिं छगू सुरक्षित बासस्थान खः:
- थन थी-थी प्रजातिया न्या, सील (Seals), व डल्फिनत दइ।
- थ्व सागर 'बास्किङ शार्क' (Basking shark) या निंतिं नं नांजाः।
वातावरणीय चुनौती
[सम्पादन]आधुनिक विकास व औद्योगिक गतिविधियां थ्व सागरय् छुं नकारात्मक प्रभाव लाकूगु दु:
- रेडियोधर्मी प्रदूषण: इङ्गल्याण्डया 'सेलाफिल्ड' (Sellafield) परमाणु प्रशोधन केन्द्र पाखें पिहां वइगु धःया कारणं थ्व सागरया रेडियोधर्मी स्तरयात कयाः चिन्ता प्वंका वयाच्वंगु दु।
- प्लाष्टिक प्रदूषण: समुद्री किनारय् मुनीगु प्लाष्टिकं जलचर जीवतय्त संकटय् लाकूगु दु।
लिधंसा
[सम्पादन]- Moore, D. (1979). The Irish Sea: Aspects of its Natural History.
- Department of Environment, Food and Rural Affairs (UK).