अमेरिकन सामोआ

अमेरिकन सामोआ दक्षिण प्रशान्त महासागरय् लाःगु संयुक्त राज्य अमेरिकाया छगू 'अनइनकोर्पोरेटेड' (unincorporated) व 'अनअर्गनाइज्ड' (unorganized) क्षेत्र खः। थ्व टापु पुचः सामोआ टापु झ्वःया पूर्वय् ला। थनया मनूत अमेरिकी नागरिक (Nationals) जुसां इमिसं अमेरिकी निर्वाचनय् भोट बिइगु अधिकार धाःसा दइमखु।

भौगोलिक अवस्थिति व टापुत

अमेरिकी सामोआ न्यागू मू ज्वालामुखी टापु व निगू कोरल एटोल (coral atolls) पाखें दयेकातःगु दु:

• टुटुइला (Tutuila): थ्व दकलय् तःधंगु व मू टापु खः। थन हे राजधानी 'पागो पागो' (Pago Pago) ला।
• मानुआ टापु पुचः (Manuʻa Islands): थुकी ताउ (Taʻū), अफुनु (Ofu), व ओलोसेगा (Olosega) ला।
• रोज एटोल व स्वेन्स टापु: थ्व चिधंगु व विकट क्षेत्रत खः।
• थनया भूगोल च्वापुगुं व वा गुं (Rainforest) पाखें जाः, गुकिया पर्यावरणीय सन्तुलनय् तःधंगु प्रभाव दु।

ऐतिहासिक व राजनीतिक पृष्ठभूमि

• प्राचीन इतिहास: सामोआया इतिहास करिब ३,००० दँ पुलां। सामोआली संस्कृति (Fa'a Samoa) हलिंया दकलय् पुलांम्ह मध्ये छगू खः।
• विभाजन (१८९९): १८९९ या त्रिपक्षीय सन्धि धुंकाः सामोआ टापु पुचःयात निब्वय् बावल। पश्चिमी भाग जर्मनी (आःया स्वतन्त्र 'सामोआ') व पूर्वी भाग अमेरिकाया अधीनय् लात।
• अमेरिकी नौसेना: सुरुय् थ्व टापु अमेरिकी नौसेनां छगू कोइला केन्द्र (Coaling station) या रूपय् छ्यलातल, गुकिं स्थानीय विकासय् तःधंगु प्रभाव लाकल।

संस्कृति: 'फा सामोआ' (Fa'a Samoa)

सामोआया परम्परागत जीवनशैलीयात 'फा सामोआ' धाइ, गुकिं आःया आधुनिक युगय् नं तःधंगु महत्त्व तइ:

• माताई (Matai): थ्व छगू सामाजिक प्रणाली खः गन परिवारया छम्ह प्रमुख (Chief) दइ, गुम्हेस्यां परम्परा व भूमिया रक्षा याइ।
• सिवा (Siva): सामोआली प्याखँ व संगीत थनया उत्सवया मू ब्व खः।
• थनया समाज "सामूहिक" (Communal) दइ, गन परिवार व समुदायया हित न्हापां कायेगु याइ।

आर्थिक आधार

अमेरिकी सामोआया अर्थतन्त्र मुख्यतया स्वंगू खँय् आधारित दु:

1. टुना क्यानिन (Tuna Canning): टुना न्यायात डब्बा बन्दी यायेगु उद्योग थनया दकलय् तःधंगु निजी रोजगारदाता खः।
2. अमेरिकी संघीय अनुदान: अमेरिकी सरकारं बीगु वित्तीय सहयोगं शिक्षा व स्वास्थ्य ख्यलय् तःधंगु ग्वाहालि याइ।
3. अमेरिकी सेना: ग्वाम थें हे थनया यक्व ल्याम्ह मिजं व मिसात अमेरिकी सेनाय् भर्ना जुइ, गुकिया पारिश्रमिकं स्थानीय अर्थतन्त्रय् बांलाःगु प्रभाव लाकी।

कासाय् महत्त्व

अमेरिकी सामोआ हलिं न्यंकं "फुटबल टापु" (Football Island) या रूपय् नं नांजाः। थनया मनूतय्गु शारीरिक बनावट व शक्ति अमेरिकन फुटबल (NFL) या निंतिं तसकं उपयुक्त मानय् याइ, अले प्रतिव्यक्ति NFL कासामि ल्याः कथं थ्व टापु हलिंया न्हापांगु थासय् ला।

लिधंसा

• Sunia, Fofo I. F. (2009). A History of American Samoa.
• Gray, J. A. C. (1960). Amerika Samoa: History of American Samoa and Its United States Naval Administration.