अब्खाजियन भाषा

अब्खाजियन भाषा (Abkhaz: Аԥсшәа, Apsshwa) छगू उत्तर-पश्चिम काउकेशियन भाषा खः, गुगु मू रूपं अब्खाजिया (Abkhazia) क्षेत्रय् ल्हाइ। थ्व भाषा थःगु जटिल सः व्यवस्था (Phonology) व व्याकरणया निंतिं भाषाविद्तय् दथुय् तसकं नांजाः।

ब्वथला व स्वापू

अब्खाजियन भाषा उत्तर-पश्चिम काउकेशियन (Northwest Caucasian) भाषा परिवारया छगू दुजः खः। थुकिया सतीगु स्वापू 'अबाजा' (Abaza) भाषा नाप दु। थ्व भाषा पुचःया मेमेगु सदस्यतय् थें हे अब्खाजियनय् नं व्यञ्जन (consonant) सः यक्व दइ सा स्वर (vowel) सः तसकं म्हो जक दइ।

लिपि

अब्खाजियन भाषा च्वयेत इतिहासय् थी-थी लिपि छ्यला वयाच्वंगु दु:

• सिरिलिक लिपि (Cyrillic): आःया ईलय् थ्वहे लिपि छ्यलि। १८६२ य् पिटर भोन उस्लारं न्हापां सिरिलिक लिपि अब्खाजियनया निंतिं अनुकूलित यानादिल।
• ल्याटिन व जर्जियन लिपि: १९-गू व २०-गू शताब्दीया दथुइ छुं ईया निंतिं ल्याटिन व जर्जियन लिपिया नं प्रयोग जूगु खः।

सांगीतिक व भाषिक विशेषता

अब्खाजियन भाषाया छुं अजूचायापुगु पक्षत थ्व कथं दु:

• व्यञ्जनया बहुलता: थ्व भाषाय् ५८ निसें ६७ गू तक व्यञ्जन वर्णत दइ (थीथी भाषिकाय् थीथी व्यञ्जन दूगु)।
• सःया न्यूनता: थ्व भाषाय् मूल रूपं निगू जक स्वर वर्णत (/a/ व /ə/) दइ धकाः मानय् याइ।
• जटिल यासु(Verbs): अब्खाजियन यासु पद्धति तसकं जटिल जुइ, गन छगू हे क्रिया पदं पूवंगु वाक्यया अर्थ बी फु।

सामाजिक व राजनीतिक प्रभाव

अब्खाजियन भाषाया स्थिति राजनीतिक घटनाक्रमं तसकं प्रभाव लाकूगु दु:

1. पहिचानया प्रतीक: थ्व भाषा अब्खाज मनूतय्गु सांस्कृतिक व राष्ट्रिय पहिचानया मू आधार खः।
2. संकटय् लाःगु भाषा: युनेस्को (UNESCO) या कथं थ्व भाषा 'vulnerable' (संकटपूर्ण) सूचीय् ला, छाय्कि थ्व भाषा ल्हाइपिं मनूतय्गु ल्याः म्हो जुया वयाच्वंगु दु।
3. जर्जिया-अब्खाजिया विवाद: थ्व क्षेत्रया राजनीतिक अस्थिरतां भाषाया विकास व संरक्षणय् नकारात्मक प्रभाव लाकूगु दु।

लिधंसा

• Hewitt, B. George (1979). Abkhaz.
• Chirikba, Viacheslav (2003). Abkhaz.