सौर्यमण्डल

विकिपिडिया नं
थन झासँ: navigation, मालादिसँ
सौर्यमण्डल
Solar System size to scale.svg
ग्रहत व उपग्रहत। आकार वास्त्वविक आकार स्केलय् दूगु। सूर्द्यनापया दूरी स्केलय् मदूगु।
दँ 4.568 बिलियन दँ
थाय् Local Interstellar Cloud, Local Bubble, Orion–Cygnus Arm, Milky Way
मन्दया मास 1.0014 solar masses
नापंया नगु Proxima Centauri (4.22 ly), Alpha Centauri system (4.37 ly)
दकलय् नापंया ग्रह मन्द Alpha Centauri system (4.37 ly)
ग्रह मन्द
Semi-major axis of outer planet (वरुण) 4.503 billion km (30.10 AU)
Distance to Kuiper cliff 50 AU
नगुतयेगु ल्या 1
Sun
ग्रहतयेगु ल्या 8
Mercury, Venus, Earth, Mars, Jupiter, Saturn, Uranus, Neptune
उप ग्रहतयेगु ल्या 5 (IAU)
Ceres, Pluto, Haumea, Makemake, Eris
hundreds of other possibilities[१]
प्राकृतिक सातेलाइतया ल्या 406 (176 of planets[२] and 230 of minor planets[३])
No. of known minor planets 603,057 (as of 2013-01-10)[२]
No. of known comets 3,184 (as of 2013-01-10)[२]
No. of identified round satellites 19
Orbit about the Galactic Center
Inclination of invariable plane to the galactic plane 60.19° (ecliptic)
Distance to Galactic Center 27,000±1,000 ly
Orbital speed 220 km/s
Orbital period 225–250 Myr
Star-related properties
Spectral type G2V
Frost line ≈5 AU[४]
Distance to heliopause ≈120 AU
Hill sphere radius ≈1–2 ly

सौर्यमन्द सूर्द्य, सूर्द्यया ग्रहत, ग्रहतयेगु तिमिला व सूर्द्यया प्यखें दयाच्वनिगु मेमेगु खगोलीय पिण्डया छगू पुचः ख।

ग्रह[सम्पादन]

सौर्य मंडलया ग्रहतयेगु छगु धलः थ्व कथं दु। सूर्द्यःया नापं निसें तापाक्क तक्कया आधारय् थ्व धलः व्यवस्थित दु।

ग्रह चिं
बुध बुधया खगोलीय चिं
शुक्र शुक्रया खगोलीय चिं
पृथ्वी पृथ्वीया खगोलीय चिं
मंगल मंगलया खगोलीय चिं
वृहस्पति बृहस्पतिया खगोलीय चिं
शनि शनिया खगोलीय चिं
अरुण अरुणया खगोलीय चिं
वरुण वरुणया खगोलीय चिं

ग्रहया प्रकार[सम्पादन]

खगोलविदतयेसं प्रमुख (वा वास्तविक) ग्रह व क्षुद्र ग्रह वा सूर्द्यः परिक्रमा याइगु चिधंगु पिण्डया बारे वर्णन या। क्षुद्र ग्रहया दसिं क्षुद्रग्रह, धूम्रकेतु, व ट्रान्स नेप्चुनियन वस्तु ख।

सौर्य मण्डलय् ग्रह स्वंगु प्रकारया जुइ:

  • स्थलीय वा चट्टानी ग्रह पृथ्वीया समान जुइ - थुकिलि आपालं लोंह दयाच्वनि: बुध, शुक्र, पृथ्वी, मंगल
  • जोभियन या वायु विशाल: थ्व ग्रहय् आपालं वायु दै: बृहस्पति, शनि, अरुण, वरुण। अरुणीय ग्रह वायु विशालय् छगु विशेष प्रकारया ग्रह ख, थुकिलि आपालं हाइड्रोजनहिलियम दइ।
  • च्वापुंगु: गब्ले गब्ले स्वंगु प्रकारया ग्रह यम (यम आः वया ग्रह मखुसां) थें न्याःगु ग्रह मनुतायेसं ल्याखा। थन्यागु ग्रहय् आपालं च्वापु दयाच्वनि।

सौर्य प्रणालीइ यक्व पिण्ड ग्रह मजुसां "च्वापुगु" जुयाच्वं। दसिंया निंति सौर्य प्रणालीया पिनेया ग्रहया च्वापुंगु तिमिलात (ट्राइटन थें न्याःगु) कायेछिं।

लिधंसा[सम्पादन]

  1. Mike Brown (August 23, 2011). "Free the dwarf planets!". "Mike Brown's Planets (self-published)".
  2. २.० २.१ २.२ How Many Solar System Bodies. NASA/JPL Solar System Dynamics. 2013-01-10 कथं।
  3. Wm. Robert Johnston (2012-12-26). Asteroids with Satellites. Johnston's Archive. 2013-01-10 कथं।
  4. Template:Cite doi

स्वयादिसँ[सम्पादन]