राजस्थान
| Rajasthan राजस्थान |
|
| — state — | |
|
Location of Rajasthan in India
|
|
| Coordinates | 26°34′22″N 73°50′20″E / 26.57268°N 73.83902°ECoordinates: 26°34′22″N 73°50′20″E / 26.57268°N 73.83902°E |
| देय् | भारत |
| राज्य | Rajasthan |
| जिल्ला | 33 |
| Established | 1956-11-01 |
| राजधानी | Jaipur |
| दकले तःधंगु नगर | Jaipur |
| Governor | Prabha Rau |
| Chief Minister | Ashok Gehlot |
| व्यवस्थापिका (स्थान) | Unicameral (200) |
| जनसंख्या |
५६,४७३,१२२ (8th) • १६५ /km2 (० /sq mi) |
| भाषा | Hindi |
|---|---|
| ई क्षेत्र | IST (युटिसि+०५:३०) |
| Area | ३४२,२६९ square kilometres (० sq mi) (1st) |
| ISO 3166-2 | IN-RJ |
| जाःथाय् | www.rajasthan.gov.in |
| Seal of Rajasthan | |
कोअर्डिनेट: 26°34′22″N 73°50′20″E / 26.57268°N 73.83902°E{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page
राजस्थान भारतया छगू प्रान्त ख। थ्व प्रान्तया राजधानी जयपुर ख। राजस्थान भारत गणराज्यया क्षेत्रफल कथं दक्ले तःधंगु राज्य ख। थ्व राज्यया पश्चिमय् पाकिस्तान, दक्षिण-पश्चिमय् गुजरात, दक्षिण-पूर्वय् मध्यप्रदेश, उत्तरय् पञ्जाब, उत्तर-पूर्वय् उत्तरप्रदेश व हरियाणा ला। राज्यया क्षेत्रफल 3,42,239 वर्ग कि.मी. (1,32,139 वर्ग मील) दु।
जयपुर राज्यया राजधानी ख। थ्व राज्यया भौगोलिक विशेषताय् पश्चिमय् थार मरूस्थल व घग्गर खुसिया अन्त ला। हलिमया पवत श्रेणीइ मू अरावली श्रेणी राजस्थानया छगू जक्क पहाडी लागा ख। थ्व छगू पर्यटनया केन्द्र ख। माउण्ट आबू व विश्वविख्यात दिलवाडा देगः थन हे ला। पूर्वी राजस्थानय् निगु धुं अभयारण्य, रणथम्भौर एवम् सरिस्का ला व भरतपुर नापं केवलादेव राष्ट्रीय उध्यान ला, गुकियात पक्षितयेगु रक्षार्थ पलिस्था याःगु ख।
धलः |
प्रशासन [सम्पादन]
राजस्थानया ७गु मण्डलय् ३३ जिल्ला दु। थ्व जिल्लात थ्व कथं दु-
| जिल्ला | मुख्यालय | क्षेत्र (किमी²) | जनसंख्या (2011) | मंडल |
|---|---|---|---|---|
| अजमेर | अजमेर | 8481 | 25,84,913 | अजमेर |
| अलवर | अलवर | 8380 | 36,71,999 | जयपुर |
| बांसवाड़ा | बांसवाड़ा | 5037 | 17,98,194 | उदयपुर |
| बरन | बारां | 6955 | 12,23,922 | कोटा |
| बाड़मेर | बाड़मेर | 28,387 | 26,04,453 | जोधपुर |
| भरतपुर | भरतपुर | 5,066 | 25,49,121 | भरतपुर |
| भीलवाड़ा | भीलवाड़ा | 10,455 | 24,10,459 | अजमेर |
| बीकानेर | बीकानेर | 27,244 | 23,67,745 | बीकानेर |
| बूंदी | बूंदी | 5550 | 11,13,725 | कोटा |
| चित्तौड़गढ़ | चित्तौड़गढ़ | 10,856 | 15,44,392 | उदयपुर |
| चुरु | चुरु | 16,830 | 20,41,172 | बीकानेर |
| दौसा | दौसा | 2950 | 16,37,226 | जयपुर |
| धौलपुर | धौलपुर | 3084 | 12,07,293 | भरतपुर |
| डूंगरपुर | डूंगरपुर | 3770 | 13,88,906 | उदयपुर |
| हनुमानगढ़ | हनुमानगढ़ | 12,645 | 17,79,650 | बीकानेर |
| जयपुर | जयपुर | 14,068 | 66,63,971 | जयपुर |
| जैसलमेर | जैसलमेर | 38,401 | 6,72,008 | जोधपुर |
| जालौर | जालौर | 10,640 | 18,30,151 | जोधपुर |
| झालावाड़ | झालावाड़ | 6219 | 14,11,327 | कोटा |
| झुंझुनू | झुंझुनू | 5,928 | 21,39,658 | जयपुर |
| जोधपुर | जोधपुर | 22,850 | 36,85,681 | जोधपुर |
| करौली | करौली | 5530 | 14,58,459 | भरतपुर |
| कोटा | कोटा | 12,436 | 19,50,491 | कोटा |
| नागौर | नागौर | 17,718 | 33,09,234 | अजमेर |
| पाली | पाली | 12,387 | 20,38,533 | जोधपुर |
| प्रतापगढ़ | प्रतापगढ़ | 4117 | 8,68,231 | उदयपुर |
| राजसमंद | राजसमंद | 4768 | 11,58,283 | उदयपुर |
| सवाई माधोपुर | सवाई माधोपुर | 10,527 | 13,38,114 | भरतपुर |
| सीकर | सीकर | 7,732 | 26,77,737 | जयपुर |
| सिरोही | सिरोही | 5136 | 10,37,185 | जोधपुर |
| श्रीगंगानगर | श्रीगंगानगर | 7984 | 19,69,520 | बीकानेर |
| टोंक | टोंक | 7194 | 14,21,711 | अजमेर |
| उदयपुर | उदयपुर | 17,279 | 30,67,549 | उदयपुर |
| राजस्थान | जयपुर | 342,239 | 6,86,21,012 | 28.33% |
संस्कृति [सम्पादन]
राजस्थानया मू नसाय् आलू भर्ता, चना दाल परांठा, चूरमा, दाल बाटी, घेवर, आलू मंगौड़ी, भुना कुकड़ा, गट्टे की सब्जी, जयपुरी गज़क, जयपुरी मेवा पुलाव, केसर मुर्ग, लहसुन की चटनी, मिस्सी रोटी, केसरी भात, खस्ता पूरी, जोदधुरी कचौरी, मक्की पनीर पकौड़ा, मारवाड़ी गट्टा कढ़ी, मूंग दाल हल्वा, पकौड़ी कढ़ी, पापड़ सब्जी, शाही गट्टे, सब्ज़ सांगानेर, शही गट्टे, मेथी के गट्टे, पनीर भरे पापड़, राजस्थानी भिंडी, वेज खिचड़ी आदि ला। थनया मू प्याखँय् कामड़, गणगौर, गीदड़, गोपिका लीला, घापाल, घूमर, चंग, चरी, जिन्दाद, डंडिया क्रष्ण नृत्य, तेराताली, पनिहारी, बगरिया, शंकरिया आदि ला।
लिधँसा [सम्पादन]
स्वयादिसँ [सम्पादन]
पिनेया स्वापू [सम्पादन]
- वेबउदयपुर उदयपुरया जानकारी
- राजस्थान - राजस्थानया थीथी जानकारी
| भारतया प्रान्त व संघ राज्य क्षेत्र | |
|---|---|
| प्रान्त | आंध्रप्रदेश | अरुणाचलप्रदेश | आसाम | उत्तरप्रदेश | उत्तरांचल | उडिसा | कर्नाटक | केरला | गोवा | गुजरात | छत्तीसगढ | जम्मू व कश्मिर | झारखंड | तमिलनाडु | त्रिपुरा | दिल्ली | नागाल्यान्ड | पश्चिम बंगाल | (पञ्जाब) | (बिहार) | मणिपुर | मध्यप्रदेश | महाराष्ट्र | मिजोरम | मेघालय | राजस्थान | सिक्किम | हरियाणा | हिमाचल प्रदेश | |
| केन्द्र शासित संघ राज्यक्षेत्र: अंदमान व निकोबार द्वीप | चंडीगढ | दमन व दीउ | दादरा व नगर हवेली | पोन्डिचेरी | लक्षद्वीप | |
| संघ राजधानी राज्यक्षेत्र: दिल्ली | |