नेपालभाषा

विकिपिडिया नं
थन झासँ: navigation, मालादिसँ
नेपाल भाषा
छ्यलीगु थाय् नेपाः, भारत
क्षेत्र दक्षिण एशिया
भाय् छ्यलिपिनिगु ल्याखं १२ लख:
भाय् परिवार
भाय् वर्गीकरण
चीनी-तिब्बती

   तिब्बती-बर्मेली
    हिमाली

    नेपालभाषा

भाषा कोड
ISO 639-1 new

नेपालभाषा (नेवा: भाय्, नेवाल भास, नेपाल भासा, Nepal Bhasa) नेपाल देसया या छगू प्रमुख भाय् ख: । थ्व भाय् नेपालमण्डल ( स्वनिग: नापं थीथी थाय्), काभ्रेपलान्चोक, द्वाल्खा, पाल्पा, भोजपुर व नेपालया मू (प्रमुख) बजार व नगरया नापं भारतया आसाम, दार्जीलिङ्, सिक्किम, आदि व चीनया ल्हासा (तिब्बत) तकं थासय् छ्यलाच्वंगु दु |

लिपि[सम्पादन]

तिब्बत बर्मेली भाषा परिवार अन्तर्गत लिपिवद्ध साहित्यया इतिहास दुगु भाय् मध्यय् नेपालभाषा नं छगू खः । प्राचीनकालंनिसें नेपालभाषा च्वज्याय् थीथी कथंया लिपिया छ्यलाबुला जुयाच्वंगु दु । थ्व सकतां लिपि नेपाःय् हे विकसित जूगु जुयाः थ्व सकतां लिपियात समग्र रुपं नेपाल लिपि धकाः धायेगु याः।

लुम्विनीया अशोककालीन शिलालेखय् छ्यलातःगु ब्राम्ही लिपि दक्षिण एशियाया हे दक्कले पुलांगु लिपि खः । वयां लिपाया कुटिला लिपि व गुप्ता लिपि निगू लिपि लिच्छवि लिपिया नामं नां जाः (प्रचलित खनेदु) ।

नेपालय् हे विकास जूगु धकाः धाये बहःगु नेपाल लिपिया दक्कलय् न्हापांगु छ्यला ने.सं. २८ य् लंकावतार नांया ग्रन्थय् खनेदु । थ्व लिपियात सामान्य रुपं नेवाः आख: धकाः नं धायेगु चलन दु । थ्व प्राचीन प्रचलित लिपि खः । थ्व लिपिपाखें नवौं शताव्दीपाखे प्रचलित लिपिया जन्म जुल । प्रचलित लिपियात हे थीथी कथं च्वया यंकेगु क्रमय् रंजना लिपि, भुजिंमोल लिपि लगायत झिंनिगू कथंया लिपिया विकास जूगु खनेदु । थ्व सकतां लिपियात समग्र रुपय् नेपाल लिपि धायेगु याः ।

भाषिका[सम्पादन]

द्वाल्खाली भाषिका,सिन्धुपाल्चोक पहरी भाषिका,तोताली भाषिका,चित्लांग भाषिका,येँ-यल-किपू भाषिका व ख्वप भाषिका थें भायलचं व खँग्व: दुगु पती भाषिकात यक्व दु। थुपिं भाषिका प्रमुख् मजुगु जुया: आपटतं ल्याखाइ मखु। तर थुपिं भाषिकातय् त: मान्यता मबिगु नं ज्वीमखु। थयौ भाषिका लुभु, बल्बु व स्वनिग:यागू पिने पिने ला:गु थसय् छ्यली। बन्दिपूर यागू भाय् पुलाङ्गु खोप नेवा: भाय् ख:। थथे हय् चि-चीधङ्गु भाषिकात यक्व हय् दु व मेमेगु भाषा यागु प्रभावय् झन मेमेगु भाषिकात दयावै। ईथनोलगयागु कथं नेपालभाषाया क्वय् बियात:गु भाषिकात दु-

येँ-यल-किपू भाषिका[सम्पादन]

येँ-यल-किपू नेपालभाषाया छगू भाषिका ख। थ्व भाय् येँ, यलकिपुलि ल्हाइ| थ्व भाषिका आप्तं छ्यली। थ्व भाषिकाय् नं येँ, यलकिपुलि भ:चाभ:चा पाइ। थ्व भाषिका नेपालभाषाया छगू मूल भाषिका ख:। थ्व भाषिकाय् हिन्दू व बौध धर्म बीच छुं भ:चा पाइ।

ख्वप भाषिका[सम्पादन]

ख्वप भाषिका नेपालभाषाया छगू भाषिका ख। थ्व भाय् ख्वपय्, भोतय्, पनातीधौख्यलय् ल्हाइ|

द्वाल्खाली भाषिका[सम्पादन]

द्वाल्खाली भाषिका आपातं द्वाल्खाय् ल्हाइ। थ्व भाषिकां पुलां नेवा: भाय् पहः क्यनी।

सिन्धुपाल्चोक पहरी भाषिका[सम्पादन]

सिन्धुपाल्चोक पहरी भाषिका सिन्धुपाल्चोकय् च्वङ्गु पिन्सं ल्हाइ। थ्व भाय् आ: आपातं मरया:वन। थ्व थासय् आ: आपातं तामाङ् जाती च्वनी। थ्व भाषिका येँ-यल-किपू भाषिकायागु थें भायलचं दु।

चित्लांग भाषिका[सम्पादन]

चित्लांग भाषिका स्वनिग:यागु उत्तरय् चित्लांग धागु थासय् ल्हाइ।

तोताली भाषिका[सम्पादन]

मेमेगु भाषिका[सम्पादन]

बन्दीपुर भाषिका, पाल्पा भाषिका आदि।

भाषिकाय् भिन्नता[सम्पादन]

येँ/यल व ख्वप भाषिका[सम्पादन]

येँ/यल भाषिका ख्वप भाषिका
ल: ना:
आ: अ:
घा: घ:
ना: भ्यत ना:

यल व येँ भाषिका[सम्पादन]

यल भाषिका येँ भाषिका
यना:च्वनू यन्च्वनू
दाया:च्वनू दाइच्वनू
लिरूथिरू इरूथिरू
मुल्कःपति मुलेपति

साहित्य[सम्पादन]

साहित्यकर्मीपिं[सम्पादन]

नेपालभाषाया नांजापिं साहित्यकारपिं क्वयेच्वया कथं दु-

काव्य ख्य:[सम्पादन]

नाटक ख्य:[सम्पादन]

संकिपा ख्य:[सम्पादन]

किपा:सफु (कमिक) ख्य:[सम्पादन]

निबन्ध ख्य:[सम्पादन]

म्ये ख्य:[सम्पादन]

संचारय् उपस्थिति[सम्पादन]

नेपालभाषाया ब्वनेज्याया ख्यलय्[सम्पादन]

स्वया दिसँ[सम्पादन]

स्वापू पौ त:[सम्पादन]