आन्ध्रप्रदेश
| आन्ध्रप्रदेश ఆంధ్రప్రదేశ్ |
|||
|---|---|---|---|
| — राज्य — | |||
|
|||
| भारतय् आन्ध्रप्रदेश | |||
| आन्ध्रप्रदेशया मानकिपा | |||
| Coordinates (हैदराबाद): 17°21′58″N 78°28′34″E / 17.366°N 78.476°ECoordinates: 17°21′58″N 78°28′34″E / 17.366°N 78.476°E | |||
| देय् | |||
| Established | 1 1956 | ||
| राजधानी | हैदराबाद | ||
| तःधंगु नगर | हैदराबाद | ||
| जिल्ला | 23 total | ||
| Government | |||
| - Body | Government of India, Government of Andhra Pradesh | ||
| - Governor | E. S. L. Narasimhan | ||
| - Chief Minister | N. Kiran Kumar Reddy | ||
| - Legislature | Bicameral (294 + 90 seats) | ||
| - Deputy Chief Minister | Damodar Raja Narasimha | ||
| - High Court | Andhra Pradesh High Court | ||
| Area† | |||
| - Total | २७५,०४५ km2 (१०६,१९५.५ sq mi) | ||
| Area rank | 4th | ||
| Population (2011)[१] | |||
| - Total | ८४,६५५,५३३ | ||
| - Rank | 5th | ||
| - Density | ३०७.८/km2 (७९७.२/sq mi) | ||
| Time zone | IST (UTC+05:30) | ||
| ISO 3166 code | IN-AP | ||
| HDI | |||
| HDI rank | 20th (2005) | ||
| Literacy | 67.77% (2011) | ||
| Official language | Telugu[२] | ||
| Website | ap.gov.in | ||
आन्ध्रप्रदेश भारतया छगु राज्य ख। थ्व राज्यया राजधानी हैदराबाद ख। थ्व राज्य भारतया दक्षिण-पूर्वय् ला ।
धलः |
भूगोल [सम्पादन]
थ्व राज्यया पूर्वय् बंगाल खाडी, उत्तरय् महाराष्ट्र व छत्तीसगढ, उत्तर पूर्वय् उडिसा, पश्चिमय् कर्नाटक व दक्षिणय् तमिलनाडू राज्य ला। थ्व राज्यया मू झ्वालाय् कैलाशकोना झ्वाला, कुंतल झ्वाला, पोचेरा झ्वाला, रामपचोदवरम, एथिपोथला झ्वाला, कपिल तीर्थम, तलाकोना 270 फुट, उब्बलमदुगु झ्वाला, मल्लेला तीर्थम झ्वाला, थातिगुदा झ्वाला आदि ला।
प्रशासनिक विभाजन [सम्पादन]
आंध्र प्रदेशयात ३गु क्षेत्रय् विभाजित यानातःगु दु। तटीय आंध्र, रायलसीमा व तेलंगाना. [३]
थ्व राज्ययात निम्नलिखित जिल्लाय् विभक्त यानातःगु दु-
- श्रीकाकुलम् जिल्ला
- विजयनगरम् जिल्ला
- विशाखपट्टणम् जिल्ला
- पूर्व गोदावरी जिल्ला
- पश्चिम गोदावरी जिल्ला
- कृष्णा जिल्ला
- गुंटूरु जिल्ला
- प्रकाशम् जिल्ला
- नेल्लूरु जिल्ला
- चित्तूरु जिल्ला
- कडप जिल्ला
- अनन्तपुरम् जिल्ला
- कर्नूलु जिल्ला
- महबुबनगर जिल्ला
- रंगारेड्डि जिल्ला
- हैदराबाद जिल्ला
- मेदक जिल्ला
- निजामाबाद जिल्ला
- आदिलाबाद जिल्ला
- करीमनगर जिल्ला
- वरंगल जिल्ला
- खम्मम् जिल्ला
- नल्गोंड जिल्ला
संस्कृति [सम्पादन]
थ्व राज्यया राज्य भाषा तेलुगु ख। थ्व राज्यया आपा मनुतेसं हिन्दू धर्म हनि। थ्व राज्यया नसाय् हैदराबादी नसा व आन्ध्र नसा ला। हैदराबादी नसाय् पाया नाहरी, मलाई कबाब, काबूली, अंडा कोरमा, खट्टी अरबी का सालन, लहसुनी गोश्त, कीमा पुलाव, चांदी कोरमा, झींगे टमाटर, हैदराबादी कोरमा, दीवानी हांडी, नीलगिरी कोरमा, अमृतफल, कच्ची बिरयानी, दम का मुर्ग, बघारे बैंगन, बिरयानी नवाबी, मुर्ग बादामी, दालचा, गज़ाला, टंगड़ी कबाब, मुर्ग हैदराबादी आदि मू नसा खः धाःसा आंध्र नसाय् चाकुगुलि अरिसेलु, बोबातलू, जलेबी, जांगिरी, गुलाब जामिन, कर्गीकाया, लड्डू, पायसम, मीठा पोंगल, सुन्नुंडालु, मसालेदारय् चेगोडिलु, करापुसा, निप्पट्टू, कुडुमुलु, मनगुपूवू, करापु अप्पम, जंतिकालु, रसम पावडर, सांभर पावडर, इडली पावडर, अल्पाहारय् आटुकुला उपमा, मसाला यम वड़ा, इडली, दोसा, मिर्ची भाजी, मसाला दोसा, पुरी, सेमियां उपमा, टमाटार भात, पकौड़ी, चावल: पुलिहोरा, कैरट राइस, दही भात, बघारा अण्णम, कोकोनट राइस, जीरा राइस, मैंगो राइस, चिंटा चिंगुरु राइस, पोटैटो राइस, मटर पुलाव आदि मू नसा ख।
थनया मू लोकप्याखँय् वीधि नाटकं, बुर्रकथ, गंटमर्धाल, कोलाटं, पेरिणि, तोलुबॊम्मलाट, धिंसा नृत्यं, चिंदु नृत्यं आदि ला।
स्वयादिसँ [सम्पादन]
लिधंसा [सम्पादन]
- ↑ census of india. Census of India 2001. Government of India (27 May 2002). 14 April 2007 कथं।
- ↑ Cite error: Invalid
<ref>tag; no text was provided for refs namedIndex - ↑ आं.प्र मंत्रिमंडल द्वारा चार क्षेत्रीय योजना मंडलों को मंजूरी
| भारतया प्रान्त व संघ राज्य क्षेत्र | |
|---|---|
| प्रान्त | आंध्रप्रदेश | अरुणाचलप्रदेश | आसाम | उत्तरप्रदेश | उत्तरांचल | उडिसा | कर्नाटक | केरला | गोवा | गुजरात | छत्तीसगढ | जम्मू व कश्मिर | झारखंड | तमिलनाडु | त्रिपुरा | दिल्ली | नागाल्यान्ड | पश्चिम बंगाल | (पञ्जाब) | (बिहार) | मणिपुर | मध्यप्रदेश | महाराष्ट्र | मिजोरम | मेघालय | राजस्थान | सिक्किम | हरियाणा | हिमाचल प्रदेश | |
| केन्द्र शासित संघ राज्यक्षेत्र: अंदमान व निकोबार द्वीप | चंडीगढ | दमन व दीउ | दादरा व नगर हवेली | पोन्डिचेरी | लक्षद्वीप | |
| संघ राजधानी राज्यक्षेत्र: दिल्ली | |